B1 · Ενότητα 4
Το κυριλλικό αλφάβητο και η ιστορία της 24ης Μαΐου
Θα διηγείσαι πώς δημιουργήθηκε το κυριλλικό αλφάβητο και γιατί η Βουλγαρία γιορτάζει την 24η Μαΐου.
Νέες λέξεις
αλφάβητο
γλαγολιτικό
Το πρώτο σλαβικό αλφάβητο, που δημιούργησε ο Κύριλλος.
σλαβικός
δημιουργώ
Αόριστος: «създадох»
, «създаде»
· μορφή σε -л: «създал»
· «създаден»
= δημιουργημένος.
αιώνας
«През IX век» — τον 9ο αιώνα.
ιστορία
γραφή
παιδεία
λογία σχολή
Κέντρο όπου γράφονταν και μεταφράζονταν βιβλία. Οι πιο γνωστές: της Πρεσλάβας και της Αχρίδας.
ηγεμόνας
царτσάρος
δέχομαι
Αόριστος: «приех»
, «прие»
· μορφή σε -л: «приел»
.
Χρόνια πολλά!
Λέγεται την 24η Μαΐου και σε άλλες μεγάλες γιορτές.
ήδη
Συχνά ταιριάζει με «бях» + -л: «Кирил вече беше починал»
— Ο Κύριλλος είχε ήδη πεθάνει.
κυριλλικό
γράμμα
μαθητής
Για κορίτσι: «ученичка»
.
μεταφέρω
книгаknigaβιβλίο
γιορτή
Το «Честит празник!»
(Χρόνια πολλά!) ταιριάζει σε κάθε γιορτή.
Στην παρέλαση
Γκεόργκι, φίλος
Честит празник! Хубаво е, че дойде на шествието.
Χρόνια πολλά! Ωραία που ήρθες στην παρέλαση.
Честит празник! За първи път съм на 24 май в България.
Χρόνια πολλά! Είναι η πρώτη μου 24η Μαΐου στη Βουλγαρία.
Γκεόργκι, φίλος
За много българи това е най-хубавият празник. Знаеш ли чий е?
Για πολλούς Βούλγαρους αυτή είναι η πιο όμορφη γιορτή. Ξέρεις ποιανού είναι;
На Кирил и Методий и на българската азбука.
Του Κυρίλλου και του Μεθοδίου — και του βουλγαρικού αλφαβήτου.
Γκεόργκι, φίλος
Точно така. Но кирилицата не я е създал Кирил — той е създал глаголицата.
Ακριβώς. Αλλά δεν δημιούργησε ο Κύριλλος το κυριλλικό — εκείνος δημιούργησε το γλαγολιτικό.
Така ли? А кой я е създал?
Αλήθεια; Και ποιος το δημιούργησε;
Γκεόργκι, φίλος
Учениците им, тук, в България. Когато дойдоха, Кирил вече отдавна беше починал.
Οι μαθητές τους, εδώ στη Βουλγαρία. Όταν ήρθαν, ο Κύριλλος είχε πεθάνει προ πολλού.
И затова азбуката носи неговото име, нали?
Και γι' αυτό το αλφάβητο φέρει το όνομά του, σωστά;
Γκεόργκι, φίλος
Да, в чест на учителя си. А сега ела — шествието започва!
Ναι, προς τιμήν του δασκάλου τους. Έλα τώρα — η παρέλαση ξεκινά!
Γραμματική
Όταν ένα προηγούμενο γεγονός συνέβη πριν από ένα άλλο, χρησιμοποιήστε «бях»
+ τη μορφή -л: «Кирил вече беше починал»
— Ο Κύριλλος είχε ήδη πεθάνει. Αλλαγές «Бях»
: «бях, беше, бяхме, бяхте, бяха»
. Το «Вече»
(ήδη) πηγαίνει συχνά μαζί του.
Когато учениците пристигнаха в България, Кирил вече беше починал.
Όταν οι μαθητές έφτασαν στη Βουλγαρία, ο Κύριλλος είχε ήδη πεθάνει.
Цар Симеон беше учил в Константинопол и обичаше книгите.
Ο τσάρος Συμεών είχε σπουδάσει στην Κωνσταντινούπολη και αγαπούσε τα βιβλία.
Το ταξίδι του αλφαβήτου
Кирил и Методий бяха братя от Солун. И двамата бяха много образовани и знаеха езика на славяните. През 863 година те заминаха за Велика Моравия, за да превеждат книги на славянски език. Преди това Кирил вече беше създал първата славянска азбука — глаголицата. В Моравия братята работиха много, но имаше и хора, които бяха против тях. Кирил почина в Рим през 869 година. След смъртта на Методий през 885 година учениците им трябваше да напуснат Моравия. Няколко от тях — Климент, Наум и Ангеларий — пристигнаха в България. Княз Борис ги прие с радост, защото искаше българите да четат и пишат на своя език. Климент отиде в Охрид, а Наум работеше в Плиска и Преслав. Така се появиха две големи книжовни школи. В края на IX век в България се роди нова азбука — кирилицата. Тя носи името на Кирил в чест на учителя. По времето на цар Симеон в Преслав се пишеха и превеждаха много книги. Днес на кирилица пишат милиони хора, а 24 май е един от най-обичаните български празници.
Ο Κύριλλος και ο Μεθόδιος ήταν αδέρφια από τη Θεσσαλονίκη. Και οι δύο ήταν πολύ καλά μορφωμένοι και γνώριζαν τη γλώσσα των Σλάβων. Το 863 έφυγαν στη Μεγάλη Μοραβία για να μεταφράσουν βιβλία στα σλαβονικά. Πριν από αυτό, ο Κύριλλος είχε ήδη δημιουργήσει το πρώτο σλαβικό αλφάβητο - το γλαγολιτικό. Στη Μοραβία τα αδέρφια δούλεψαν σκληρά, αλλά υπήρχαν και άνθρωποι που ήταν εναντίον τους. Ο Κύριλλος πέθανε στη Ρώμη το 869. Μετά τον θάνατο του Μεθόδιου το 885, οι μαθητές τους έπρεπε να εγκαταλείψουν τη Μοραβία. Αρκετοί από αυτούς — ο Κλίμεντ, ο Ναούμ και ο Ανγκελάριι — έφτασαν στη Βουλγαρία. Ο πρίγκιπας Μπόρις τους δέχτηκε με χαρά, γιατί ήθελε οι Βούλγαροι να διαβάζουν και να γράφουν στη δική τους γλώσσα. Ο Κλήμεν πήγε στην Οχρίδα και ο Ναούμ δούλεψε στην Πλίσκα και στην Πρέσλαβ. Έτσι εμφανίστηκαν δύο μεγάλες λογοτεχνικές σχολές. Στα τέλη του 9ου αιώνα γεννήθηκε στη Βουλγαρία ένα νέο αλφάβητο — το Κυριλλικό. Φέρει το όνομα του Κύριλλου προς τιμήν του δασκάλου. Την εποχή του Τσάρου Συμεών γράφτηκαν και μεταφράστηκαν πολλά βιβλία στα Πρέσλαβ. Σήμερα εκατομμύρια άνθρωποι γράφουν στα κυριλλικά και η 24η Μαΐου είναι μια από τις πιο αγαπημένες βουλγαρικές γιορτές.
Παραδείγματα
Кирил и Методий са братя от Солун.
Ο Κύριλλος και ο Μεθόδιος ήταν αδέλφια από τη Θεσσαλονίκη.
Около 863 година Кирил създава глаголицата — първата славянска азбука.
Γύρω στο 863 ο Κύριλλος δημιούργησε το γλαγολιτικό, το πρώτο σλαβικό αλφάβητο.
Братята преведоха важни църковни книги на славянски език.
Τα αδέλφια μετέφρασαν σημαντικά εκκλησιαστικά βιβλία στα σλαβικά.
След смъртта на Методий учениците му трябваше да напуснат Моравия.
Μετά τον θάνατο του Μεθοδίου οι μαθητές του αναγκάστηκαν να φύγουν από τη Μοραβία.
Княз Борис прие учениците с радост и им помогна да работят.
Ο ηγεμόνας Βόρις υποδέχτηκε με χαρά τους μαθητές και τους βοήθησε να εργαστούν.
Климент работи в Охрид, а Наум — в Плиска и Преслав.
Ο Κλήμης εργάστηκε στην Αχρίδα, και ο Ναούμ στην Πλίσκα και την Πρεσλάβα.
Кирилицата е създадена в България в края на IX век.
Το κυριλλικό αλφάβητο δημιουργήθηκε στη Βουλγαρία στα τέλη του 9ου αιώνα.
Преславската и Охридската книжовна школа бяха важни центрове на славянската писменост.
Οι λόγιες σχολές της Πρεσλάβας και της Αχρίδας ήταν σημαντικά κέντρα της σλαβικής γραφής.
Честит празник на българската просвета и култура!
Χρόνια πολλά για τη γιορτή της βουλγαρικής παιδείας και του πολιτισμού!
От 2007 година кирилицата е една от официалните азбуки на Европейския съюз.
Από το 2007 το κυριλλικό είναι ένα από τα επίσημα αλφάβητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.