B1 · Ενότητα 6
Καθημερινές εκφράσεις
Θα καταλαβαίνεις και θα χρησιμοποιείς τις πιο συνηθισμένες καθημερινές εκφράσεις.
Νέες λέξεις
ζόρικα τα πράγματα
Λέγεται με αναστεναγμό ή με χιούμορ: είναι δύσκολο, αλλά θα τα καταφέρουμε.
κάνει την πάπια
Κυριολεκτικά «ούτε κρεμμύδι έφαγε ούτε κρεμμύδι μύρισε». Συνήθως με «правя се, че…»
(κάνω πως…).
μάθε τον παπά να ψέλνει
Κυριολεκτικά: πουλάω αγγούρια στον μανάβη.
κάνω την τρίχα τριχιά
δεν έχω όρεξη για…
«Не ми е до смях» — δεν έχω όρεξη για γέλια, έχω άλλες έγνοιες.
και βέβαια!
Ένα έντονο «ναι». Προσοχή: το «И дума да не става»
είναι ένα έντονο «όχι»!
ούτε να το συζητάς!
δεν έχω ιδέα
σαν κεραυνός εν αιθρία
πιάνω το κεφάλι μου
σηκώνω τα χέρια ψηλά
Σημείωση: όπως κι εμείς, οι Βούλγαροι «σηκώνουν» τα χέρια όταν τα παρατούν. Αόριστος: «вдигнах ръце»
.
σιγά σιγά
δεν με πειράζει
Μπορεί να ακουστεί αδιάφορο — πρόσεχε τον τόνο σου.
κάνω τον χαζό
Κάνεις πως δεν καταλαβαίνεις, για να μη σε κατηγορήσει κανείς.
σαν να μιλάς στον τοίχο
Δύσκολη μέρα στο γραφείο
Γκεόργκι, συνάδελφος
Леле, какъв ден! Шефът ме вика три пъти в кабинета си.
Ουφ, τι μέρα! Ο προϊστάμενος με φώναξε τρεις φορές στο γραφείο του.
Няма лесно. Какво искаше?
Ζόρικα τα πράγματα. Τι ήθελε;
Γκεόργκι, συνάδελφος
Проектът закъснява, а той мисли, че аз съм виновен.
Το έργο καθυστερεί και πιστεύει ότι φταίω εγώ.
Γκεόργκι, συνάδελφος
А Петър, който трябваше да напише доклада, се прави, че ни лук ял, ни лук мирисал.
Κι ο Πέταρ, που έπρεπε να γράψει την αναφορά, κάνει την πάπια.
Типично. Говори ли с шефа за това?
Τα συνηθισμένα. Μίλησες με τον προϊστάμενο γι' αυτό;
Γκεόργκι, συνάδελφος
Опитах, но все едно говоря на вятъра. Вече вдигам ръце.
Προσπάθησα, αλλά είναι σαν να μιλάς στον τοίχο. Σηκώνω τα χέρια ψηλά.
Хайде, не вдигай ръце! Утре ще говорим с него заедно.
Έλα, μην τα παρατάς! Αύριο θα του μιλήσουμε μαζί.
Γκεόργκι, συνάδελφος
Мерси. Сега наистина не ми е до работа. Да пием по едно кафе?
Ευχαριστώ. Αυτή τη στιγμή δεν έχω καθόλου όρεξη για δουλειά. Πάμε για έναν καφέ;
Дума да няма! Аз черпя.
Και βέβαια! Κερνάω εγώ.
Γκεόργκι, συνάδελφος
Ти си злато!
Είσαι χρυσός!
Το τετράδιο με τις εκφράσεις
Казвам се Оксана и съм от Киев. Когато започнах работа в софийски офис, мислех, че говоря добре български. Граматиката знаех, думите — също. Но колегите ми говореха с изрази, които не бях чувала. Първия ден шефът каза „Няма лесно!“ и въздъхна. Аз се чудех какво точно не е лесно. После колегата ми Георги счупи една чаша в кухнята и се направи, че ни лук ял, ни лук мирисал. Всички се смяха, а аз не разбрах защо. Реших да си водя тетрадка. Всеки ден записвах по един нов израз. Когато някой се ядосваше за малка грешка, другите му казваха: „Не прави от мухата слон!“ Когато попитах дали мога да работя от вкъщи всеки ден, шефът отговори: „И дума да не става!“ Това поне разбрах веднага. Лека-полека тетрадката се напълни. Днес вече сама казвам „Нямам представа“ вместо „Не знам“ и колегите се усмихват. Миналата седмица Георги реши да ми обясни как се прави баница. Аз я правя от десет години! Отговорих му: „Продаваш краставици на краставичар.“ Той се засмя и каза: „Дума да няма — вече си истинска българка!“
Με λένε Οξάνα και είμαι από το Κίεβο. Όταν άρχισα να δουλεύω σε ένα γραφείο στη Σόφια, νόμιζα ότι μιλάω καλά βουλγαρικά. Ήξερα τη γραμματική, και τις λέξεις επίσης. Αλλά οι συνάδελφοί μου μιλούσαν με εκφράσεις που δεν είχα ακούσει ποτέ. Την πρώτη μέρα ο προϊστάμενος είπε «Ζόρικα τα πράγματα!» και αναστέναξε. Αναρωτήθηκα τι ακριβώς δεν ήταν εύκολο. Μετά ο συνάδελφός μου ο Γκεόργκι έσπασε ένα ποτήρι στην κουζίνα και έκανε την πάπια. Όλοι γέλασαν, κι εγώ δεν καταλάβαινα γιατί. Αποφάσισα να κρατάω ένα τετράδιο. Κάθε μέρα σημείωνα μία νέα έκφραση. Όταν κάποιος θύμωνε για ένα μικρό λάθος, οι άλλοι του έλεγαν: «Μην κάνεις την τρίχα τριχιά!» Όταν ρώτησα αν μπορώ να δουλεύω από το σπίτι κάθε μέρα, ο προϊστάμενος απάντησε: «Ούτε να το συζητάς!» Αυτό τουλάχιστον το κατάλαβα αμέσως. Σιγά σιγά το τετράδιο γέμισε. Σήμερα λέω κι εγώ «Δεν έχω ιδέα» αντί για «Δεν ξέρω», και οι συνάδελφοί μου χαμογελούν. Την προηγούμενη εβδομάδα ο Γκεόργκι αποφάσισε να μου εξηγήσει πώς φτιάχνεται η μπάνιτσα. Τη φτιάχνω δέκα χρόνια! Του είπα: «Μάθε τον παπά να ψέλνει.» Εκείνος γέλασε και είπε: «Και βέβαια — είσαι πια αληθινή Βουλγάρα!»
Παραδείγματα
Няма лесно — и тази събота съм на работа.
Ζόρικα τα πράγματα — δουλεύω κι αυτό το Σάββατο.
Той счупи чашата, а сега се прави, че ни лук ял, ни лук мирисал.
Έσπασε το ποτήρι και τώρα κάνει την πάπια.
Да учиш баба ми как се прави баница? Все едно да продаваш краставици на краставичар!
Θα μάθεις στη γιαγιά μου να φτιάχνει μπάνιτσα; Μάθε τον παπά να ψέλνει!
Не прави от мухата слон, закъснях само с пет минути.
Μην κάνεις την τρίχα τριχιά, άργησα μόνο πέντε λεπτά.
Извинявай, но сега не ми е до разходки.
Συγγνώμη, αλλά αυτή τη στιγμή δεν έχω όρεξη για βόλτες.
— Ще дойдеш ли на рождения ми ден? — Дума да няма!
— Θα έρθεις στα γενέθλιά μου; — Και βέβαια!
Да ти дам колата си? И дума да не става!
Να σου δώσω το αυτοκίνητό μου; Ούτε να το συζητάς!
Нямам представа къде са ми ключовете.
Δεν έχω ιδέα πού είναι τα κλειδιά μου.
Новината за сватбата им дойде като гръм от ясно небе.
Η είδηση του γάμου τους ήρθε σαν κεραυνός εν αιθρία.
Хванах се за главата, когато видях сметката.
Έπιασα το κεφάλι μου όταν είδα τον λογαριασμό.
Вдигнах ръце от него — никога не слуша.
Έχω σηκώσει τα χέρια ψηλά μαζί του — ποτέ δεν ακούει.
Лека-полека свикнах с живота в София.
Σιγά σιγά συνήθισα τη ζωή στη Σόφια.