B1 · Ενότητα 8
Εξηγώντας μια διαδικασία
Θα εξηγείς μια διαδικασία βήμα βήμα — από το γιαούρτι ως τη βροχή.
Νέες λέξεις
διαδικασία
στάδιο· φάση
βήμα
«Стъпка по стъпка»
= βήμα βήμα.
ως αποτέλεσμα
λόγω· εξαιτίας
«Поради»
+ ουσιαστικό· «защото»
+ πρόταση.
επομένως· άρα
με αυτόν τον τρόπο
μετατρέπομαι· γίνομαι
Ακολουθεί «в»: «Водата се превръща в лед.»
(Το νερό γίνεται πάγος.)
ζεσταίνω· θερμαίνω
κρυώνω · ψύχω
бактерияβακτήριο
ανακατεύω· αναμειγνύω
εξατμίζομαι
температураθερμοκρασία
μαγιά
Στο σπίτι χρησιμοποιούν για μαγιά μια κουταλιά παλιό γιαούρτι.
γιαούρτι
Κατά λέξη «ξινό γάλα» — το περίφημο βουλγαρικό γιαούρτι.
πρώτον
Για να απαριθμήσεις λόγους: «Първо… Второ… И трето…»
μετά από αυτό
στο τέλος· τελικά
Η συνταγή της γιαγιάς
Γιαγιά Βέρα
Ела да ти покажа как се прави кисело мляко. Първо загряваме млякото.
Έλα να σου δείξω πώς φτιάχνεται το γιαούρτι. Πρώτα ζεσταίνουμε το γάλα.
До кипене ли го загряваш?
Το ζεσταίνεις μέχρι να βράσει;
Γιαγιά Βέρα
Да, докато започне да ври. После го оставяме да се охлади.
Ναι, μέχρι να πάρει βράση. Μετά το αφήνουμε να κρυώσει.
Докъде трябва да се охлади?
Πόσο πρέπει να κρυώσει;
Γιαγιά Βέρα
Около 45 градуса — провери с термометър. Ако млякото е твърде горещо, бактериите може да загинат.
Περίπου 45 βαθμούς — έλεγξε με ένα θερμόμετρο. Εάν το γάλα είναι πολύ ζεστό, τα βακτήρια μπορεί να πεθάνουν.
Ясно. А после смесваш подквасата с млякото?
Κατάλαβα. Και μετά ανακατεύεις τη μαγιά με το γάλα;
Γιαγιά Βέρα
Точно така. Една лъжица старо кисело мляко стига. После завиваме бурканите с одеяло.
Ακριβώς. Φτάνει μία κουταλιά παλιό γιαούρτι. Μετά τυλίγουμε τα βάζα με μια κουβέρτα.
И колко време трябва да стоят така?
Και πόση ώρα πρέπει να μείνουν έτσι;
Γιαγιά Βέρα
Четири-пет часа. По този начин става гъсто и вкусно, като на село.
Τέσσερις με πέντε ώρες. Έτσι βγαίνει πηχτό και νόστιμο, όπως στο χωριό.
Γραμματική
Όταν εξηγείς μια διαδικασία, χρησιμοποίησε «се»
+ ρήμα: «Млякото се загрява»
(Το γάλα ζεσταίνεται), «После се охлажда»
(Μετά κρυώνει). Δεν έχει σημασία ποιος το κάνει — σημασία έχουν τα βήματα. Σύνδεσέ τα με «първо»
, «след това»
, «накрая»
.
Първо млякото се загрява до кипене.
Πρώτα το γάλα ζεσταίνεται μέχρι να βράσει.
След това се охлажда до около 45 градуса.
Μετά κρυώνει στους 45 βαθμούς περίπου.
«се»και
«си»
Το ταξίδι μιας σταγόνας βροχής
Водата на Земята непрекъснато се движи. Този процес се нарича кръговрат на водата и може да се опише в няколко етапа. Първо слънцето загрява моретата, езерата и реките. Поради високата температура част от водата се изпарява и се превръща в пара. Същото става и с водата в почвата и в растенията. След това топлият въздух се издига нагоре. Високо в небето е много по-студено, следователно парата се охлажда и се превръща в малки капки. Така се образуват облаците. Когато капките станат твърде тежки, те падат обратно на земята като дъжд или сняг. Водата от дъждовете се събира в реките и отново стига до морето. Снегът в планините се топи през пролетта и напълва езерата. По този начин една и съща вода пътува по планетата милиони години. Чашата вода, която пиете днес, може да е била част от облак над Рила или от море на друг континент. В резултат на климатичните промени този процес се ускорява: по-топлият въздух може да съдържа повече влага, а дъждовете могат да станат по-силни.
Το νερό στη Γη κινείται συνεχώς. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται κύκλος του νερού και μπορεί να περιγραφεί σε διάφορα στάδια. Πρώτα ο ήλιος θερμαίνει τις θάλασσες, τις λίμνες και τα ποτάμια. Λόγω της υψηλής θερμοκρασίας, μέρος του νερού εξατμίζεται και μετατρέπεται σε ατμό. Το ίδιο συμβαίνει και με το νερό στο έδαφος και στα φυτά. Τότε ο ζεστός αέρας ανεβαίνει. Ψηλά στον ουρανό είναι πολύ πιο κρύο, έτσι ο ατμός ψύχεται και μετατρέπεται σε μικροσκοπικά σταγονίδια. Έτσι σχηματίζονται τα σύννεφα. Όταν τα σταγονίδια γίνονται πολύ βαριά, πέφτουν πίσω στο έδαφος ως βροχή ή χιόνι. Το νερό της βροχής μαζεύεται στα ποτάμια και φτάνει ξανά στη θάλασσα. Το χιόνι στα βουνά λιώνει την άνοιξη και γεμίζει τις λίμνες. Με αυτόν τον τρόπο το ίδιο νερό ταξιδεύει σε όλο τον πλανήτη για εκατομμύρια χρόνια. Το ποτήρι νερό που πίνετε σήμερα μπορεί να ήταν μέρος ενός σύννεφου πάνω από τη Ρίλα ή μιας θάλασσας σε άλλη ήπειρο. Ως αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής, αυτή η διαδικασία επιταχύνεται: ο θερμότερος αέρας μπορεί να συγκρατήσει περισσότερη υγρασία και οι βροχοπτώσεις μπορεί να γίνουν πιο έντονες.
Παραδείγματα
Поради високата температура водата се изпарява по-бързо.
Λόγω της υψηλής θερμοκρασίας το νερό εξατμίζεται πιο γρήγορα.
В резултат на този процес млякото се превръща в кисело мляко.
Ως αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας, το γάλα γίνεται γιαούρτι.
Бактериите работят най-добре при температура около 40 градуса.
Τα βακτήρια δουλεύουν καλύτερα σε θερμοκρασία περίπου 40 βαθμών.
Смесете топлото мляко с една лъжица подкваса.
Ανακατέψτε το ζεστό γάλα με μια κουταλιά μαγιά.
Процесът има три етапа, но вторият е най-важен.
Η διαδικασία έχει τρία στάδια, αλλά το δεύτερο είναι το πιο σημαντικό.
Слънцето загрява морето, водата се изпарява и се образуват облаци.
Ο ήλιος ζεσταίνει τη θάλασσα, το νερό εξατμίζεται και σχηματίζονται σύννεφα.
Не спазихме температурата, следователно млякото не стана.
Δεν κρατήσαμε τη σωστή θερμοκρασία, οπότε το γιαούρτι δεν έπηξε.
Можеш ли да ми обясниш процеса стъпка по стъпка?
Μπορείς να μου εξηγήσεις τη διαδικασία βήμα βήμα;
По този начин киселото мляко се запазва по-дълго.
Με αυτόν τον τρόπο το γιαούρτι διατηρείται περισσότερο.
Ако млякото не се охлади достатъчно, бактериите ще загинат.
Αν το γάλα δεν κρυώσει αρκετά, τα βακτήρια θα πεθάνουν.
Ανεξάρτητη πρακτική
Γράψτε ένα σύντομο κείμενο για την «Επιστήμη και εκπαίδευση» χρησιμοποιώντας δικά σας παραδείγματα. Διαβάστε το δυνατά και συγκρίνετε το με το μοντέλο.
- Χρησιμοποίησα λέξεις από αυτή την ενότητα.
- Εξέφρασα τις ιδέες μου με πλήρεις προτάσεις.
- Σύγκρισα την απάντησή μου με το μοντέλο και διόρθωσα ασαφή μέρη.
Първо млякото се загрява до кипене.
Πρώτα το γάλα ζεσταίνεται μέχρι να βράσει.
След това се охлажда до около 45 градуса.
Μετά κρυώνει στους 45 βαθμούς περίπου.
Поради високата температура водата се изпарява по-бързо.
Λόγω της υψηλής θερμοκρασίας το νερό εξατμίζεται πιο γρήγορα.