B1 · Ενότητα 10
Τι μπορώ να κάνω εγώ;
Θα μιλάς για προσωπικές οικολογικές συνήθειες και τον εθελοντισμό και θα χρησιμοποιείς το «Важно е да…»
(Είναι σημαντικό να…), «Вместо да…»
(Αντί να…).
Νέες λέξεις
εθελοντής
δράση· εκστρατεία
«Доброволческа акция»
= εθελοντικός καθαρισμός, δενδροφύτευση κ.λπ.
αναφορά · έκκληση
καταναλώνω
τοπικός· ντόπιος
αποτύπωμα άνθρακα
σπατάλη
αποφεύγω
οικολογικός· φιλικός προς το περιβάλλον
παραιτούμαι · κόβω
Με «от»: «Отказах се от колата.»
(Παράτησα το αυτοκίνητο.)
αναλαμβάνω την ευθύνη
αλλαγή
οικονόμος· φειδωλός
βιώσιμος· σταθερός
μεταχειρισμένος
επισκευάζω· φτιάχνω
χαμηλώνω· μειώνω
«Намали котлона / музиката»
— χαμήλωσέ το.
велосипедvelosipedποδήλατο
засадяφυτεύω
καθάρισμα· καθαρισμός
Ένας άνθρωπος δεν μπορεί να κάνει τίποτα;
Μπόρις, φίλος
Ти сериозно ли сортираш боклука? Един човек няма как да спаси планетата.
Σοβαρά ξεχωρίζεις τα σκουπίδια σου; Ένας άνθρωπος δεν μπορεί να σώσει τον πλανήτη.
Сам — не. Но ако милиони хора направят малки промени, ефектът е голям.
Μόνος του — όχι. Αν όμως εκατομμύρια άνθρωποι κάνουν μικρές αλλαγές, το αποτέλεσμα είναι μεγάλο.
Μπόρις, φίλος
Добре, а какво правиш ти конкретно?
Εντάξει, και τι κάνεις εσύ συγκεκριμένα;
Купувам местни продукти, избягвам еднократната пластмаса и ходя пеша.
Αγοράζω ντόπια προϊόντα, αποφεύγω το πλαστικό μιας χρήσης και περπατάω.
Μπόρις, φίλος
А пък аз често изхвърлям храна — купувам повече, отколкото можем да изядем.
Κι εγώ συχνά πετάω φαγητό — αγοράζω περισσότερα απ’ όσα μπορούμε να φάμε.
Опитай да правиш списък, преди да пазаруваш. Така ще си по-пестелив.
Δοκίμασε να φτιάχνεις λίστα πριν ψωνίσεις. Έτσι θα είσαι πιο οικονόμος.
Μπόρις, φίλος
Добра идея. А ще дойдеш ли в неделя на акцията в парка?
Καλή ιδέα. Θα έρθεις και στη δράση στο πάρκο την Κυριακή;
Разбира се! Ще взема и ръкавици за всички.
Φυσικά! Θα φέρω και γάντια για όλους.
Μπόρις, φίλος
Договорено! Ще се видим в десет пред входа на парка.
Σύμφωνοι! Τα λέμε στις δέκα στην είσοδο του πάρκου.
Γραμματική
Οι συμβουλές συχνά χρησιμοποιούν το «да»
: «Важно е да не изхвърляме храна.»
(Είναι σημαντικό να μην πετάμε φαγητό.), «Опитай да правиш списък.»
, «…вместо да купя ново»
(αντί να αγοράσω καινούργιο). Μετά το «да»
το ρήμα είναι σε ενεστώτα και αλλάζει ανάλογα με το πρόσωπο.
Поправих старото си яке, вместо да купя ново.
Επιδιόρθωσα το παλιό μου μπουφάν αντί να αγοράσω καινούργιο.
Важно е да не изхвърляме храна, която може да се изяде.
Είναι σημαντικό να μην πετάμε φαγητό που μπορεί ακόμη να φαγωθεί.
«да»
Ένας μήνας χωρίς πλαστικό
Преди месец с мъжа ми решихме да пробваме нещо ново: цял месец без еднократна пластмаса. Звучеше лесно, но се оказа истинско предизвикателство. Първия ден отидохме в супермаркета и се хванахме за главите. Почти всичко беше опаковано в пластмаса — зеленчуците, сиренето, дори бананите. Затова започнахме да пазаруваме на пазара с многократни торби и буркани. Местните производители ни познаха бързо и дори ни правеха отстъпка. Вместо бутилки вода пием чешмяна вода от филтърна кана. Сапунът е твърд, без опаковка, а кафето си носим в термочаша. Някои неща не успяхме да заменим — лекарствата, например. В края на месеца жълтият ни контейнер беше почти празен. Похарчихме и по-малко пари, защото купувахме само това, от което наистина имахме нужда. Изхвърлихме и много по-малко храна. Не мислим, че ще спасим планетата сами. Но експериментът ни показа, че въглеродният ни отпечатък зависи и от малки ежедневни решения. Някои от новите навици ще запазим — те се оказаха не само по-екологични, но и по-приятни.
Πριν από έναν μήνα ο άντρας μου κι εγώ αποφασίσαμε να δοκιμάσουμε κάτι καινούργιο: έναν ολόκληρο μήνα χωρίς πλαστικό μιας χρήσης. Ακουγόταν εύκολο, αλλά αποδείχτηκε πραγματική πρόκληση. Την πρώτη μέρα πήγαμε στο σούπερ μάρκετ και τρομάξαμε. Σχεδόν όλα ήταν τυλιγμένα σε πλαστικό — τα λαχανικά, το τυρί, ακόμη και οι μπανάνες. Έτσι αρχίσαμε να ψωνίζουμε από τη λαϊκή με τσάντες πολλαπλών χρήσεων και βάζα. Οι ντόπιοι παραγωγοί μάς αναγνώρισαν γρήγορα και μας έκαναν ακόμη και εκπτώσεις. Αντί για εμφιαλωμένο νερό πίνουμε νερό της βρύσης από κανάτα με φίλτρο. Το σαπούνι μας είναι σε πλάκα χωρίς συσκευασία και τον καφέ τον κουβαλάμε σε ποτήρι-θερμός. Κάποια πράγματα δεν μπορέσαμε να τα αντικαταστήσουμε — τα φάρμακα, για παράδειγμα. Στο τέλος του μήνα ο κίτρινος κάδος μας ήταν σχεδόν άδειος. Ξοδέψαμε επίσης λιγότερα χρήματα, γιατί αγοράζαμε μόνο όσα πραγματικά χρειαζόμασταν. Πετάξαμε επίσης πολύ λιγότερο φαγητό. Δεν πιστεύουμε ότι θα σώσουμε μόνοι μας τον πλανήτη. Το πείραμα όμως μας έδειξε ότι το αποτύπωμα άνθρακά μας εξαρτάται και από μικρές καθημερινές αποφάσεις. Κάποιες από τις νέες συνήθειες θα τις κρατήσουμε — αποδείχτηκαν όχι μόνο πιο οικολογικές αλλά και πιο ευχάριστες.
Παραδείγματα
В събота доброволци ще почистват брега на Искар.
Το Σάββατο εθελοντές θα καθαρίσουν την όχθη του Ίσκαρ.
Записах се за доброволческа акция за засаждане на дървета на Витоша.
Γράφτηκα σε εθελοντική δενδροφύτευση στη Βίτοσα.
Над пет хиляди души подписаха петицията за парка.
Πάνω από πέντε χιλιάδες άνθρωποι υπέγραψαν την αναφορά για το πάρκο.
Консумираме повече, отколкото ни трябва.
Καταναλώνουμε περισσότερα απ’ όσα χρειαζόμαστε.
Купувай местни и сезонни плодове и зеленчуци.
Αγόραζε ντόπια φρούτα και λαχανικά εποχής.
Ако летиш по-рядко, въглеродният ти отпечатък ще е по-малък.
Αν πετάς λιγότερο συχνά, το αποτύπωμα άνθρακά σου θα είναι μικρότερο.
Изхвърлянето на храна е голямо разхищение.
Το να πετάμε φαγητό είναι μεγάλη σπατάλη.
Старая се да избягвам еднократната пластмаса.
Προσπαθώ να αποφεύγω το πλαστικό μιας χρήσης.
Реших да се откажа от колата в града и да карам колело.
Αποφάσισα να αφήσω το αυτοκίνητο στην πόλη και να κάνω ποδήλατο.
Всеки от нас може да поеме отговорност за една малка промяна.
Ο καθένας μας μπορεί να αναλάβει την ευθύνη για μια μικρή αλλαγή.
Ανεξάρτητη πρακτική
Γράψτε ένα σύντομο κείμενο για το «Περιβάλλον σε βάθος» χρησιμοποιώντας δικά σας παραδείγματα. Διαβάστε το δυνατά και συγκρίνετε το με το μοντέλο.
- Χρησιμοποίησα λέξεις από αυτή την ενότητα.
- Εξέφρασα τις ιδέες μου με πλήρεις προτάσεις.
- Σύγκρισα την απάντησή μου με το μοντέλο και διόρθωσα ασαφή μέρη.
В събота доброволци ще почистват брега на Искар.
Το Σάββατο εθελοντές θα καθαρίσουν την όχθη του Ίσκαρ.
Записах се за доброволческа акция за засаждане на дървета на Витоша.
Γράφτηκα σε εθελοντική δενδροφύτευση στη Βίτοσα.
Над пет хиляди души подписаха петицията за парка.
Πάνω από πέντε χιλιάδες άνθρωποι υπέγραψαν την αναφορά για το πάρκο.