Παλαιά βουλγαρικά κείμενα: ανάγνωση με μετάφραση

Осъвременен превод на краткия откъс: „Защото словото му беше властно.“ Това е част от изречение, а не целият стих. Старобългарският запис е посочен в източника. Той е кирилска транскрипция на глаголически паметник. Следователно видимите букви в изданието и буквите в ръкописа не бива да се смесват. Преводът е съвременен; той не се представя като възстановен средновековен изговор. Първо разпознай „бѣ“ като стара глаголна форма. После забележи, че съчетанието със значение на власт не е предадено буквално. Преводът използва прилагателно. Така става видима разликата между разчитане, тълкуване и избор на естествен съвременен израз. И в съвременния текст словото е подлог, а не лицето, за което се говори. Местоименната форма от оригинала е предадена с „му“. За да обясниш защо, разгледай връзката ѝ със съществителното, а не търси механична замяна на букви. Ако запазиш всяка стара дума, но промениш само знаците, няма непременно да получиш съвременен превод. Накрая сравни две възможности: „словото му беше властно“ и „говореше с власт“. Второто е по-свободно преразказване: сменя подлога и пренасочва вниманието към говорещия. То може да помогне при обяснение, но не е същото редакторско решение. Отбележиш ли разликата, вече не смесваш превод, осъвременяване и коментар.

Σύγχρονη βουλγαρική μετάφραση του μικρού αποσπάσματος: «⁠Γιατί ο λόγος του είχε εξουσία⁠». Αυτό είναι μέρος μιας πρότασης, όχι ολόκληρος ο στίχος. Η παλαιοβουλγαρική διατύπωση δίνεται στην πηγή. Είναι κυριλλική μεταγραφή γλαγολιτικού χειρογράφου. Επομένως, τα γράμματα που είναι ορατά στην έκδοση πρέπει να διακρίνονται από αυτά του χειρογράφου. Η μετάφραση είναι σύγχρονη. δεν διεκδικεί να ανασκευάσει τη μεσαιωνική προφορά. Προσδιορίστε πρώτα το «⁠Бѣ⁠» ως μια παλιά μορφή ρήματος. Στη συνέχεια, παρατηρήστε ότι η φράση που εκφράζει την εξουσία δεν έχει μεταφραστεί κυριολεκτικά. Η μετάφραση χρησιμοποιεί επίθετο. Αυτό αποκαλύπτει τη διαφορά μεταξύ της αποκρυπτογράφησης, της ερμηνείας και της επιλογής μιας φυσικής σύγχρονης έκφρασης. Και στο σύγχρονο βουλγαρικό κείμενο, η λέξη και όχι το άτομο που συζητείται είναι το γραμματικό θέμα. Η αρχική αντωνυμική μορφή αποδίδεται ως «⁠му⁠». Για να εξηγήσετε γιατί, εξετάστε τη σχέση του με το ουσιαστικό αντί να αναζητήσετε μια μηχανική αντικατάσταση γραμμάτων. Η διατήρηση κάθε παλιάς λέξης αλλάζοντας μόνο τα σημάδια δεν θα παράγει απαραίτητα μια σύγχρονη μετάφραση. Τέλος, συγκρίνετε τα «⁠словото му беше властно⁠» και «⁠говореше с власт⁠». Η δεύτερη είναι μια πιο ελεύθερη παράφραση: αλλάζει το θέμα και στρέφει την προσοχή προς τον ομιλητή. Μπορεί να βοηθήσει να εξηγηθεί το νόημα, αλλά αντιπροσωπεύει μια διαφορετική εκδοτική απόφαση. Μόλις παρατηρήσετε αυτή τη διάκριση, μπορείτε να διαχωρίσετε τη μετάφραση, τον εκσυγχρονισμό και τον σχολιασμό.