B1 · Unità 4
Il cirillico e la storia del 24 maggio
Saprai raccontare come è nato il cirillico e perché la Bulgaria festeggia il 24 maggio.
Parole nuove
alfabeto
glagolitico
Il primo alfabeto slavo, creato da Cirillo.
slavo
creare
Passato: «създадох»
, «създаде»
; forma in -л: «създал»
; «създаден»
= creato.
secolo
«През IX век» = nel IX secolo.
storia
scrittura
istruzione
scuola letteraria
Un centro dove si scrivevano e traducevano libri. Le più note: Preslav e Ocrida.
principe
царzar
accogliere
Passato: «приех»
, «прие»
; forma in -л: «приел»
.
Buona festa!
Si dice il 24 maggio e in altre grandi feste.
già
Spesso va con «бях» + -л: «Кирил вече беше починал»
— Cyril era già morto.
cirillico
lettera
scolaro
Per una ragazza: «ученичка»
.
trasferire
книгаknigalibro
festa
«Честит празник!»
(Buona festa!) va bene per qualsiasi festa.
Al corteo
Georgi, un amico
Честит празник! Хубаво е, че дойде на шествието.
Buona festa! Che bello che sei venuto al corteo.
Честит празник! За първи път съм на 24 май в България.
Buona festa! È il mio primo 24 maggio in Bulgaria.
Georgi, un amico
За много българи това е най-хубавият празник. Знаеш ли чий е?
Per molti bulgari è la festa più bella. Sai di chi è?
На Кирил и Методий и на българската азбука.
Di Cirillo e Metodio, e dell'alfabeto bulgaro.
Georgi, un amico
Точно така. Но кирилицата не я е създал Кирил — той е създал глаголицата.
Esatto. Ma non è stato Cirillo a creare il cirillico: lui ha creato il glagolitico.
Така ли? А кой я е създал?
Davvero? E allora chi l'ha creato?
Georgi, un amico
Учениците им, тук, в България. Когато дойдоха, Кирил вече отдавна беше починал.
I loro discepoli, qui in Bulgaria. Quando arrivarono, Cirillo era morto da tempo.
И затова азбуката носи неговото име, нали?
Ed è per questo che l'alfabeto porta il suo nome, vero?
Georgi, un amico
Да, в чест на учителя си. А сега ела — шествието започва!
Sì, in onore del loro maestro. Dai, vieni: il corteo sta cominciando!
Grammatica
Quando un evento passato si è verificato prima di un altro, usa «бях»
+ la forma -л: «Кирил вече беше починал»
— Cyril era già morto. «Бях»
cambia: «бях, беше, бяхме, бяхте, бяха»
. «Вече»
(già) spesso lo accompagna.
Когато учениците пристигнаха в България, Кирил вече беше починал.
Quando i discepoli arrivarono in Bulgaria, Cirillo era già morto.
Цар Симеон беше учил в Константинопол и обичаше книгите.
Lo zar Simeone aveva studiato a Costantinopoli e amava i libri.
Il viaggio dell'alfabeto
Кирил и Методий бяха братя от Солун. И двамата бяха много образовани и знаеха езика на славяните. През 863 година те заминаха за Велика Моравия, за да превеждат книги на славянски език. Преди това Кирил вече беше създал първата славянска азбука — глаголицата. В Моравия братята работиха много, но имаше и хора, които бяха против тях. Кирил почина в Рим през 869 година. След смъртта на Методий през 885 година учениците им трябваше да напуснат Моравия. Няколко от тях — Климент, Наум и Ангеларий — пристигнаха в България. Княз Борис ги прие с радост, защото искаше българите да четат и пишат на своя език. Климент отиде в Охрид, а Наум работеше в Плиска и Преслав. Така се появиха две големи книжовни школи. В края на IX век в България се роди нова азбука — кирилицата. Тя носи името на Кирил в чест на учителя. По времето на цар Симеон в Преслав се пишеха и превеждаха много книги. Днес на кирилица пишат милиони хора, а 24 май е един от най-обичаните български празници.
Cirillo e Metodio erano fratelli di Salonicco. Entrambi erano molto istruiti e conoscevano la lingua degli slavi. Nell'863 partirono per la Grande Moravia per tradurre libri in slavo. Prima di ciò, Cirillo aveva già creato il primo alfabeto slavo: il glagolitico. In Moravia i fratelli lavoravano duramente, ma c'erano anche persone che erano contrarie a loro. Cirillo morì a Roma nell'869. Dopo la morte di Metodio nell'885, i loro discepoli dovettero lasciare la Moravia. Molti di loro - Kliment, Naum e Angelariy - arrivarono in Bulgaria. Il principe Boris li ricevette volentieri, perché voleva che i bulgari leggessero e scrivessero nella loro lingua. Kliment andò a Ohrid e Naum lavorò a Pliska e Preslav. Nacquero così due grandi scuole letterarie. Alla fine del IX secolo nacque in Bulgaria un nuovo alfabeto: il cirillico. Porta il nome di Cirillo in onore dell'insegnante. Al tempo dello zar Simeone furono scritti e tradotti molti libri in Preslav. Oggi milioni di persone scrivono in cirillico e il 24 maggio è una delle festività bulgare più amate.
Esempi
Кирил и Методий са братя от Солун.
Cirillo e Metodio erano fratelli di Salonicco.
Около 863 година Кирил създава глаголицата — първата славянска азбука.
Intorno all'863 Cirillo crea il glagolitico, il primo alfabeto slavo.
Братята преведоха важни църковни книги на славянски език.
I fratelli tradussero importanti libri liturgici in slavo.
След смъртта на Методий учениците му трябваше да напуснат Моравия.
Dopo la morte di Metodio i suoi discepoli dovettero lasciare la Moravia.
Княз Борис прие учениците с радост и им помогна да работят.
Il principe Boris accolse con gioia i discepoli e li aiutò a lavorare.
Климент работи в Охрид, а Наум — в Плиска и Преслав.
Clemente lavorava a Ocrida e Naum a Pliska e a Preslav.
Кирилицата е създадена в България в края на IX век.
Il cirillico fu creato in Bulgaria alla fine del IX secolo.
Преславската и Охридската книжовна школа бяха важни центрове на славянската писменост.
Le scuole letterarie di Preslav e di Ocrida furono centri importanti della scrittura slava.
Честит празник на българската просвета и култура!
Buona festa della cultura e dell'istruzione bulgara!
От 2007 година кирилицата е една от официалните азбуки на Европейския съюз.
Dal 2007 il cirillico è uno degli alfabeti ufficiali dell'Unione europea.