B1 · Unità 4
Vazov, Botev ed Elin Pelin
Saprai parlare brevemente di tre classici della letteratura bulgara.
Parole nuove
letteratura
scrittore
Per una donna: «писателка»
.
poeta
Per una donna: «поетеса»
.
romanzo
racconto
poesia
eroe
autore
opera
la storia è ambientata a…
descrivere
perire
Passato: «загина»
; forma in -л: «загинал»
.
pubblicare
Passato: «издадох»
; forma in -л: «издал»
; «издаден»
= pubblicato.
classici
emigrazione
книгаknigalibro
leggere
paese
«На село»
= nel/nel villaggio, in campagna.
libertà
insurrezione
Cosa stai leggendo?
Elena, un'amica
Какво четеш?
Cosa stai leggendo?
„Под игото“ на Вазов — адаптирано издание за чужденци.
«Sotto il giogo» di Vazov, un'edizione semplificata per stranieri.
Elena, un'amica
Браво! Ние го четохме в училище. Харесва ли ти?
Bravo! Noi l'abbiamo letto a scuola. Ti piace?
Много! Не знаех, че Вазов го е написал в Одеса.
Moltissimo! Non sapevo che Vazov l'avesse scritto a Odessa.
Elena, un'amica
Да, тогава е живял там в емиграция. А Елин Пелин познаваш ли?
Sì, all'epoca viveva lì in esilio. E conosci Elin Pelin?
Само няколко разказа. Той пише много за живота на село, нали?
Solo qualche racconto. Scrive molto della vita di campagna, vero?
Elena, un'amica
Точно. Ако ти харесва поезията, прочети Ботев. Стихотворенията му са малко, но много силни.
Esatto. Se ti piace la poesia, leggi Botev. Ha scritto poche poesie, ma sono potentissime.
Той не е ли загинал много млад?
Non è morto giovanissimo?
Elena, un'amica
Да, на двадесет и осем години. Но дотогава вече беше написал стихове, които всички знаят наизуст.
Sì, a ventotto anni. Ma a quel punto aveva già scritto poesie che tutti sanno a memoria.
Тогава следващата ми книга ще е Ботев!
Allora il mio prossimo libro sarà Botev!
Grammatica
In un racconto questo tempo ti porta un passo ancora più indietro: «Ботев загина през 1876 година. Преди това беше живял в Румуния.»
: prima visse in Romania, poi morì.
Когато главният герой Огнянов пристигна в Бяла черква, той вече беше избягал от османски затвор.
Quando il protagonista Ognyanov arrivò a Byala Cherkva, era già evaso da una prigione ottomana.
Преди да стане писател, Елин Пелин беше работил като учител в родното си село.
Prima di diventare scrittore, Elin Pelin aveva fatto l'insegnante nel suo paese natale.
Tre classici
Всеки български ученик знае тези три имена: Ботев, Вазов и Елин Пелин. Христо Ботев е роден в Калофер през 1848 година. Като млад той живя дълго в Румуния, където пишеше стихове и издаваше вестници. През май 1876 година Ботев и неговата чета преминаха Дунава с парахода „Радецки“. Няколко дни по-късно той загина във Врачанския Балкан. Ботев е оставил само около двадесет стихотворения — за свободата, за майката, за родината — и много българи ги знаят наизуст. Иван Вазов е роден в Сопот през 1850 година. Когато започна да пише „Под игото“, той вече беше издал няколко стихосбирки. Романът описва живота в малко градче преди Априлското въстание — любов, надежди и трагедия. „Иго“ тук значи „чужда власт“. Романът е преведен на много езици. Елин Пелин е псевдоним на Димитър Стоянов. Той е майстор на кратките разкази. Героите му са обикновени селяни — бедни, хитри, понякога смешни, понякога трагични. Децата пък обичат неговата фантастична повест „Ян Бибиян“ за едно пакостливо момче и един дявол.
Ogni scolaro bulgaro conosce questi tre nomi: Botev, Vazov ed Elin Pelin. Christo Botev nacque a Kalofer nel 1848. Da giovane visse a lungo in Romania, dove scriveva poesie e pubblicava giornali. Nel maggio 1876 Botev e la sua banda attraversarono il Danubio sul piroscafo Radetzky. Pochi giorni dopo morì sui monti di Vratsa. Botev ha lasciato solo una ventina di poesie (sulla libertà, sulla madre, sulla patria) e molti bulgari le sanno a memoria. Ivan Vazov nacque a Sopot nel 1850. Quando cominciò a scrivere «Sotto il giogo», aveva già pubblicato diverse raccolte di poesie. Il romanzo descrive la vita in una cittadina prima dell'Insurrezione d'aprile: amore, speranze e tragedia. «Giogo» qui significa «dominio straniero». Il romanzo è stato tradotto in molte lingue. Elin Pelin è lo pseudonimo di Dimitar Stoyanov. Era un maestro del racconto breve. I suoi personaggi sono semplici contadini: poveri, furbi, a volte buffi, a volte tragici. I bambini, invece, adorano la sua fiaba fantastica «Yan Bibiyan», su un ragazzino birichino e un diavolo.
Esempi
Иван Вазов е наречен „патриарх на българската литература“.
Ivan Vazov è chiamato «il patriarca della letteratura bulgara».
Вазов написа романа „Под игото“ в Одеса, където живееше в емиграция.
Vazov scrisse il romanzo «Sotto il giogo» a Odessa, dove viveva in esilio.
Действието се развива в малкото градче Бяла черква преди Априлското въстание.
La storia è ambientata nella cittadina di Byala Cherkva prima dell'Insurrezione d'aprile.
Христо Ботев е поет и революционер.
Christo Botev era un poeta e un rivoluzionario.
Ботев загина през 1876 година, но стихотворенията му и днес се учат в училище.
Botev morì nel 1876, ma le sue poesie si studiano ancora oggi a scuola.
На 2 юни в 12 часа сирените звучат в цялата страна в памет на Ботев и загиналите за свободата.
Il 2 giugno a mezzogiorno in tutto il paese suonano le sirene in memoria di Botev e dei caduti per la libertà.
Елин Пелин е известен с разказите си за живота на село.
Elin Pelin è famoso per i suoi racconti sulla vita di campagna.
Истинското име на Елин Пелин е Димитър Стоянов.
Il vero nome di Elin Pelin era Dimitar Stoyanov.
В разказа „Андрешко“ един колар нарочно кара съдия-изпълнителя по лош път и каруцата затъва в калта.
Nel racconto «Andreshko» un carrettiere porta di proposito un ufficiale giudiziario su una strada pessima, e il carro si impantana nel fango.
Кой е любимият ти български автор?
Chi è il tuo autore bulgaro preferito?