B1 · Unità 6
Espressioni di tutti i giorni
Capirai e userai le espressioni idiomatiche più comuni.
Parole nuove
è dura
Si dice con un sospiro o con umorismo: è dura, ma ce la faremo.
fare il santarellino
Letteralmente «né ha mangiato cipolla, né l'ha annusata». Di solito con «правя се, че…»
(faccio finta che…).
insegnare il mestiere a un esperto
Letteralmente: vendere cetrioli a un venditore di cetrioli.
fare di una mosca un elefante
non ho la testa per…
«Не ми е до смях» = non ho voglia di ridere, ho altro a cui pensare.
ci puoi scommettere!
Un «sì» convinto. Attenzione: «И дума да не става»
è un «no» netto!
neanche per sogno!
non ne ho idea
come un fulmine a ciel sereno
mettersi le mani nei capelli
arrendersi
Nota: i bulgari «alzano» le mani quando si arrendono, come in italiano («alzo le mani»). Passato: «вдигнах ръце»
.
piano piano
per me è uguale
Può sembrare indifferente: attenzione al tono.
fare il finto tonto
Fai finta di non capire, così nessuno può darti la colpa.
parlare al muro
Una giornata difficile in ufficio
Georgi, un collega
Леле, какъв ден! Шефът ме вика три пъти в кабинета си.
Mamma mia, che giornata! Il capo mi ha chiamato nel suo ufficio tre volte.
Няма лесно. Какво искаше?
Che fatica. Cosa voleva?
Georgi, un collega
Проектът закъснява, а той мисли, че аз съм виновен.
Il progetto è in ritardo e lui pensa che sia colpa mia.
Georgi, un collega
А Петър, който трябваше да напише доклада, се прави, че ни лук ял, ни лук мирисал.
E Petar, che doveva scrivere la relazione, fa finta di niente.
Типично. Говори ли с шефа за това?
Tipico. Ne hai parlato con il capo?
Georgi, un collega
Опитах, но все едно говоря на вятъра. Вече вдигам ръце.
Ci ho provato, ma è come parlare al muro. Mi arrendo.
Хайде, не вдигай ръце! Утре ще говорим с него заедно.
Dai, non mollare! Domani ci parliamo insieme.
Georgi, un collega
Мерси. Сега наистина не ми е до работа. Да пием по едно кафе?
Grazie. Adesso proprio non ho la testa per lavorare. Prendiamo un caffè?
Дума да няма! Аз черпя.
Ci puoi scommettere! Offro io.
Georgi, un collega
Ти си злато!
Sei un tesoro!
Il quaderno delle espressioni
Казвам се Оксана и съм от Киев. Когато започнах работа в софийски офис, мислех, че говоря добре български. Граматиката знаех, думите — също. Но колегите ми говореха с изрази, които не бях чувала. Първия ден шефът каза „Няма лесно!“ и въздъхна. Аз се чудех какво точно не е лесно. После колегата ми Георги счупи една чаша в кухнята и се направи, че ни лук ял, ни лук мирисал. Всички се смяха, а аз не разбрах защо. Реших да си водя тетрадка. Всеки ден записвах по един нов израз. Когато някой се ядосваше за малка грешка, другите му казваха: „Не прави от мухата слон!“ Когато попитах дали мога да работя от вкъщи всеки ден, шефът отговори: „И дума да не става!“ Това поне разбрах веднага. Лека-полека тетрадката се напълни. Днес вече сама казвам „Нямам представа“ вместо „Не знам“ и колегите се усмихват. Миналата седмица Георги реши да ми обясни как се прави баница. Аз я правя от десет години! Отговорих му: „Продаваш краставици на краставичар.“ Той се засмя и каза: „Дума да няма — вече си истинска българка!“
Mi chiamo Oksana e sono di Kiev. Quando ho cominciato a lavorare in un ufficio di Sofia, pensavo di parlare bene il bulgaro. Conoscevo la grammatica e anche le parole. Ma i miei colleghi parlavano con espressioni che non avevo mai sentito. Il primo giorno il capo ha detto «È dura!» e ha sospirato. Mi chiedevo cosa esattamente non fosse facile. Poi il mio collega Georgi ha rotto un bicchiere in cucina e ha fatto finta di niente. Tutti ridevano, e io non capivo perché. Ho deciso di tenere un quaderno. Ogni giorno annotavo un'espressione nuova. Quando qualcuno si arrabbiava per un piccolo errore, gli altri gli dicevano: «Non fare di una mosca un elefante!» Quando ho chiesto se potevo lavorare da casa tutti i giorni, il capo ha risposto: «Neanche per sogno!» Questa, almeno, l'ho capita subito. Piano piano il quaderno si è riempito. Oggi sono io a dire «Non ne ho idea» invece di «Non lo so», e i colleghi sorridono. La settimana scorsa Georgi ha deciso di spiegarmi come si fa la banitsa. La faccio da dieci anni! Gli ho detto: «Stai insegnando a nuotare ai pesci.» Lui ha riso e ha detto: «Ci puoi scommettere: ormai sei una vera bulgara!»
Esempi
Няма лесно — и тази събота съм на работа.
È dura: lavoro anche questo sabato.
Той счупи чашата, а сега се прави, че ни лук ял, ни лук мирисал.
Ha rotto il bicchiere e adesso fa il santarellino.
Да учиш баба ми как се прави баница? Все едно да продаваш краставици на краставичар!
Insegnare a mia nonna come si fa la banitsa? È come insegnare a nuotare ai pesci!
Не прави от мухата слон, закъснях само с пет минути.
Non fare di una mosca un elefante, ho fatto solo cinque minuti di ritardo.
Извинявай, но сега не ми е до разходки.
Scusa, ma adesso non ho la testa per le passeggiate.
— Ще дойдеш ли на рождения ми ден? — Дума да няма!
— Vieni alla mia festa di compleanno? — Ci puoi scommettere!
Да ти дам колата си? И дума да не става!
Prestarti la macchina? Neanche per sogno!
Нямам представа къде са ми ключовете.
Non ho idea di dove siano le mie chiavi.
Новината за сватбата им дойде като гръм от ясно небе.
La notizia del loro matrimonio è arrivata come un fulmine a ciel sereno.
Хванах се за главата, когато видях сметката.
Mi sono messo le mani nei capelli quando ho visto il conto.
Вдигнах ръце от него — никога не слуша.
Con lui mi sono arreso: non ascolta mai.
Лека-полека свикнах с живота в София.
Piano piano mi sono abituato alla vita a Sofia.