C2 · Unità 2
Le riforme ortografiche del 1921 e del 1945
Confronta l'ortografia storica con lo standard moderno senza confondere lettere e suoni.
Parole nuove
grafema
vocale nasale
manuale di istruzioni
posizione finale della parola
normatività
Sostantivo astratto; nessun plurale in questo significato.
jer finale di parola
lettera jat
lettera grande yus
riforma dell’ortografia
principio fonetico
principio storico
norma ortografica
codificazione della lingua
lettera non pronunciata
ortografia storica
intervento editoriale
interpretazione contemporanea
data di pubblicazione
Modifica senza sostituzione
Editore
Сканирахме страницата. Да заменим ли всички стари букви?
Abbiamo scansionato la pagina. Sostituiamo tutte le vecchie lettere?
В учебната версия да, но с бележка за намесата.
Nella versione didattica sì, con una nota che informa dell'intervento.
Editore
А как ще предадем градъ?
E come renderemo гра́дъ?
Като град в осъвременения запис.
Come град nell'ortografia modernizzata.
Editore
Можем ли по правописа да датираме създаването на творбата?
Possiamo datare la composizione dell'opera dalla sua ortografia?
Не сигурно: датата на печата е отделен въпрос.
Non in modo sicuro: la data di stampa è una questione separata.
Editore
Ще оставим сканираната страница за сравнение.
Conserveremo la pagina scansionata per il confronto.
Editore
А до нея ще има съвременен запис.
E accanto a essa ci sarà una trascrizione modernizzata.
Editore
Ще отбележа, че не възстановяваме стар изговор.
Noterò che non stiamo ricostruendo una vecchia pronuncia.
Editore
Така читателят ще види какво точно сме променили.
In questo modo il lettore vedrà esattamente cosa abbiamo cambiato.
Grammatica
Una riforma ortografica cambia le convenzioni di scrittura. Non crea retroattivamente una pronuncia. La finale «ъ»
nello storico «градъ»
non implica che fosse pronunciata al momento della stampa del testo.
През 1921 година е въведена правописна реформа.
Una riforma ortografica fu introdotta nel 1921.
Бѣлъ съответства на бял, а бѣли на бели.
Бѣлъ corrisponde a бял e бѣли a бе́ли.
Esempi
През 1923 година по-старият правопис е възстановен с промени.
Nel 1923 il precedente sistema di ortografia fu ripristinato con modifiche.
Реформата от 1945 година премахва буквите ѣ и ѫ.
La riforma del 1945 rimosse le lettere ѣ e ѫ.
Краесловните ерове отпадат от писането.
I segni ъ e ь in fine di parola scompaiono dalla scrittura.
Не чети градъ с добавена гласна накрая.
Non leggere гра́дъ con una vocale aggiunta alla fine.
Днешната буква ъ не е премахната от азбуката.
L'odierna lettera ъ non è stata eliminata dall'alfabeto.
Нека отбележим редакторската намеса в бележка.
Divulghiamo l'intervento editoriale in una nota.
Една стара буква не винаги има едно днешно съответствие.
Una lettera storica non ha sempre un unico equivalente moderno.
Датата на печата не е непременно дата на създаване на текста.
La data di stampa non è necessariamente quella in cui è stato composto il testo.
При реформата от 1921 година са премахнати непроизнасяните краесловни ерове.
La riforma del 1921 eliminò i segni ъ e ь non pronunciati in fine di parola.
Реформата от 1945 година заменя ѣ с я или е според книжовния изговор.
La riforma del 1945 sostituì ѣ con я o е secondo la pronuncia standard.