Nauka bułgarskiego

Gramatyka · A1

Krótkie słówka i szyk wyrazów

Krótkie zaimki, „⁠се⁠”, „⁠си⁠”, „⁠ли⁠” i „⁠съм⁠” nigdy nie zaczynają zdania i zawsze stoją w stałej kolejności.

Bułgarski ma krótkie, nieakcentowane słówka — „⁠ме, те, го, я, ми, ти, му, ѝ, се, си, ли⁠” i formy „⁠съм⁠”. Opierają się na sąsiednim słowie i podlegają ścisłym zasadom:

  1. Nigdy na początku zdania. „⁠Виждам го.⁠” — Widzę go (a nie „⁠Го виждам⁠”). Ale: „⁠Аз го виждам.⁠”, „⁠Не го виждам.⁠”
  2. Przed czasownikiem, jeśli coś innego stoi na początku: „⁠Ще го купя.⁠” — Kupię to. „⁠Не ме боли.⁠” — Nie boli mnie.
  3. Kolejność w grupie: „⁠не⁠” / „⁠ще⁠” → komu → kogo → czasownik: „⁠Ще ти го дам.⁠” — Dam ci to. „⁠се⁠” i „⁠си⁠” zajmują to samo miejsce: „⁠Ще се видим.⁠”
  4. „⁠ли⁠” stoi zaraz po słowie, o które pytasz: „⁠Виждаш ли го?⁠” — Widzisz go?

Rada: ucz się całych bloczków na pamięć — „⁠Дай ми го!⁠” (Daj mi to!), „⁠Казвам се Иван.⁠”, „⁠Не го зная.⁠” (Nie wiem tego.)

на кого?кого?
азмиме
титите
той / томуго
тяѝя
ниенини
виевиви
теимги

Przykłady

Познаваш ли Мария? — Да, познавам я.

Znasz Marię? — Tak, znam ją.

Не го виждам никъде.

Nigdzie go nie widzę.

Ще ти го дам утре.

Dam ci to jutro.

Може ли да ми дадете менюто?

Czy może mi Pan/Pani dać menu?

Книгата ли? Вече ти я дадох.

Książkę? Już ci ją dałem.

Szybki quiz

Wybierz poprawne zdanie („⁠Widzę go⁠”):

„⁠Dam ci to⁠” — co jest poprawne?

Не ___ виждам.

Виждаш ___ го?

„⁠Се казвам Иван.⁠” to poprawne zdanie.

Gramatyka

Akcent

Akcent może paść na dowolną sylabę i nawet się przesuwać, więc ucz się każdego słowa razem z jego akcentem.

A1