Nauka bułgarskiego

B1 · Dział 1

Argumenty

Wyjaśnisz, dlaczego tak myślisz, i poprzesz swoje zdanie argumentami.

Rozpocznij lekcję

Nowe słowa

аргумент

argument

Uzasadnienie opinii, a nie kłótnia (kłótnia to „⁠кавга⁠” albo „⁠карам се⁠”).

причина

przyczyna

„⁠Причината е, че…⁠” = powodem jest to, że…

защото

bo

Odpowiedź na „⁠Защо?⁠” (dlaczego?). Przed nim stawiamy przecinek.

затова

dlatego

Przyczyna → skutek: „⁠Вали, затова оставаме вкъщи.⁠” (Pada, więc zostajemy w domu.)

за да

żeby

Cel: „⁠за да⁠” + czasownik we właściwej osobie.

първо

po pierwsze

Do wyliczania argumentów: „⁠Първо… Второ… И трето…⁠”

освен това

poza tym

обаче

jednak

Bardziej formalny niż „⁠но⁠” i może znajdować się w połowie zdania: „⁠Ти обаче не си прав.⁠”

например

na przykład

факт

fakt

„⁠Фактът е, че…⁠” = faktem jest, że…

докажа

udowodnić

Forma dokonana — zwykle po „⁠да⁠”: „⁠Можеш ли да го докажеш?⁠”

убеден

przekonany

„⁠Убеден съм, че…⁠” — kobieta mówi „⁠убедена съм⁠”.

всъщност

właściwie

To nie „⁠aktualnie⁠”! „⁠Всъщност⁠” = właściwie, w rzeczywistości.

предимство

zaleta

недостатък

wada

проблем

problem

W bułgarskim rodzaj męski: „⁠голям проблем⁠”.

решение

decyzja

„⁠Вземам решение⁠” = podejmować decyzję.

работя от вкъщи

pracować z domu

Pociągiem czy samochodem?

Wiera, koleżanka z pracy

В петък отиваме на конференция в Пловдив. Ти как предпочиташ да пътуваме?

W piątek jedziemy na konferencję do Płowdiwu. Jak wolisz jechać?

С влак, защото е по-удобно.

Pociągiem, bo jest wygodniej.

Wiera, koleżanka z pracy

Хм, с кола е по-бързо. Освен това можем да спрем където искаме.

Hmm, samochodem jest szybciej. Poza tym możemy stanąć, gdzie chcemy.

Всъщност влакът е само с половин час по-бавен.

Właściwie pociąg jest wolniejszy tylko o pół godziny.

Wiera, koleżanka z pracy

Добре, но какъв е главният ти аргумент?

Dobra, ale jaki jest twój główny argument?

Първо, във влака можем да работим. Второ, няма да се притесняваме за паркинг.

Po pierwsze, w pociągu możemy pracować. Po drugie, nie będziemy się martwić o parking.

Wiera, koleżanka z pracy

Добре, убеди ме. Ще купя билети за влака.

Dobra, przekonałeś mnie. Kupię bilety na pociąg.

Чудесно! Вземи ги рано, за да няма проблем с местата.

Świetnie! Kup je wcześnie, żeby nie było problemu z miejscami.

Wiera, koleżanka z pracy

Ще ги купя още днес. До петък!

Kupię je jeszcze dziś. Do piątku!

Gramatyka

„⁠За да⁠” + czasownik = cel: „⁠Уча, за да разбирам.⁠” Jeśli cel dotyczy kogoś innego, zmień osobę: „⁠Казвам ти, за да знаеш.⁠” Porównaj: „⁠защото⁠” = przyczyna (dlaczego?), „⁠затова⁠” = skutek (co z tego wynika?).

Уча български, за да разбирам колегите си.

Uczę się bułgarskiego, żeby rozumieć kolegów.

Казвам ти го, за да не се притесняваш.

Mówię ci to, żebyś się nie martwił.

Konstrukcja z „⁠да⁠”

Praca z domu: za i przeciw

Вече няколко години много хора в България работят от вкъщи. Дали това е добре? Мненията са различни. Програмистът Димитър е убеден, че работата от вкъщи има само предимства. „Първо, не губя по два часа на ден в задръстванията. Второ, работя, когато ми е най-удобно — например рано сутрин, преди децата да се събудят. Освен това спестявам пари за бензин и за обяд в града“, обяснява той. Колежката му Вера не е съгласна. „Всъщност вкъщи работя повече, а не по-малко — казва тя. — Няма ясна граница между работата и почивката. Главният недостатък обаче е друг: сама съм по цял ден. Смятам, че хората трябва да се виждат, за да работят добре в екип.“ Фирмата им намери компромис: три дни в офиса и два дни вкъщи. Димитър не е напълно доволен, но признава, че аргументите на Вера са сериозни. Причината е проста — и на него понякога му е мъчно за колегите и за общото кафе сутрин. А вие как предпочитате да работите?

Od kilku lat wiele osób w Bułgarii pracuje z domu. Czy to dobrze? Zdania są podzielone. Programista Dimityr jest przekonany, że praca z domu ma same zalety. „⁠Po pierwsze, nie tracę dwóch godzin dziennie w korkach. Po drugie, pracuję wtedy, kiedy mi najwygodniej — na przykład wcześnie rano, zanim dzieci się obudzą. Poza tym oszczędzam na benzynie i na obiadach na mieście⁠” — wyjaśnia. Jego koleżanka Wiera się z nim nie zgadza. „⁠Właściwie w domu pracuję więcej, a nie mniej — mówi. — Nie ma wyraźnej granicy między pracą a odpoczynkiem. Ale główna wada jest inna: przez cały dzień jestem sama. Uważam, że ludzie muszą się widywać, żeby dobrze pracować w zespole⁠”. Ich firma znalazła kompromis: trzy dni w biurze i dwa dni w domu. Dimityr nie jest do końca zadowolony, ale przyznaje, że argumenty Wiery są poważne. Powód jest prosty — on też czasem tęskni za kolegami i za wspólną poranną kawą. A wy jak wolicie pracować?

Przykłady

Не купихме колата, защото беше твърде скъпа.

Nie kupiliśmy samochodu, bo był za drogi.

Вали от сутринта, затова оставаме вкъщи.

Pada od rana, więc zostajemy w domu.

Първо, влакът е по-евтин. Второ, в него можеш да четеш.

Po pierwsze, pociąg jest tańszy. Po drugie, można w nim czytać.

Освен това нямаме време за дълго пътуване.

Poza tym nie mamy czasu na długą podróż.

Идеята е добра, обаче нямаме пари за нея.

Pomysł jest dobry, jednak nie mamy na niego pieniędzy.

Убеден съм, че има по-добро решение.

Jestem przekonany, że jest lepsze rozwiązanie.

Можеш ли да докажеш, че си прав?

Możesz udowodnić, że masz rację?

Голямото предимство на София е метрото.

Wielką zaletą Sofii jest metro.

Единственият недостатък е, че апартаментът е далеч от центъра.

Jedyną wadą jest to, że mieszkanie jest daleko od centrum.

Има много хубави места — например Пловдив и Велико Търново.

Jest wiele pięknych miejsc — na przykład Płowdiw i Wielkie Tyrnowo.

Rozpocznij lekcję