Nauka bułgarskiego

C1 · Dział 2

Idiomy dotyczące ciała

Rozpoznaj znaczenia figuratywne i zachowaj zaimki potrzebne do każdego wyrażenia.

Rozpocznij lekcję

Nowe słowa

с ръце и крака

z całych sił

W „⁠дърпам се с ръце и крака⁠” wyrażenie intensyfikuje odmowę. Czasownik wskazuje, czy ktoś wspiera, czy się opiera.

нямам глава за нещо

nie mieć głowy do czegoś

стискам палци

trzymać kciuki

вземам се в ръце

brać się w garść

на четири очи

prywatnie

гледам през пръсти

przymykać oko

на върха на езика ми е

mam to na końcu języka

имам зъб на някого

mieć do kogoś żal / mieć ząb na kogoś

държа си езика зад зъбите

trzymać język za zębami

наострям уши

nadstawiać uszu

от сърце

całym sercem

връзвам ръцете на някого

wiązać komuś ręce

влизам под кожата на някого

zjednywać sobie kogoś

Oznacza to zdobycie uczucia lub zaufania, czasami z ukrytym celem. Nie myl tego z irytowaniem kogoś.

с ръка на сърцето

szczerze mówiąc

с две леви ръце

mieć dwie lewe ręce

с широки пръсти

rozrzutny

хващам се за главата

łapać się za głowę

вдигам ръце (от)

poddawać się

Uwaga: Bułgarzy ręce „⁠podnoszą⁠”, a nie „⁠opuszczają⁠” (jak w polskim „⁠ręce mi opadają⁠”). Przeszły: „⁠вдигнах ръце⁠”.

Przed wyjściem na scenę

Mila, gospodarz wydarzenia

След пет минути излизам, а името на гостенката ми избяга.

Za pięć minut wychodzę, a imię gościni wyleciało mi z głowy.

На върха на езика ти е? Нека погледнем програмата.

Czy masz to na końcu języka? Sprawdźmy program.

Mila, gospodarz wydarzenia

Елена Димитрова! Ето я. Има и едно изречение, което ме притеснява.

Elena Dimitrowa! Oto ona. Jest też zdanie, które mnie niepokoi.

Mila, gospodarz wydarzenia

Не искам всички да слушат как обсъждаме грешката ми.

Nie chcę, żeby wszyscy słyszeli, jak omawiamy mój błąd.

Нека поговорим на четири очи до прозореца.

Porozmawiajmy prywatnie przy oknie.

Mila, gospodarz wydarzenia

Благодаря. Написала съм, че гостите са с две леви ръце, защото идват да се учат.

Dzięki. Napisałam, że goście mają dwie lewe ręce, bo przychodzą się uczyć.

Mila, gospodarz wydarzenia

Мислех го като шега, но сега не звучи добре.

Miała to być z mojej strony żartobliwa uwaga, ale teraz nie brzmi dobrze.

По-добре «Не е нужен предишен опит». Стискам ти палци!

Lepiej: „⁠Nie jest potrzebne żadne wcześniejsze doświadczenie⁠”. Trzymam kciuki!

Mila, gospodarz wydarzenia

Да, това е по-точно. Взех се в ръце.

Tak, to jest dokładniejsze. Wzięłam się w garść.

Mila, gospodarz wydarzenia

Ако пак забравя името, програмата е до мен. Не ми трябват още образи.

Jeśli znowu zapomnę nazwy, program jest obok mnie. Nie potrzebuję więcej obrazów.

Gramatyka

Obraz jest stały, ale formy gramatyczne mogą się zmieniać: „⁠стискам ти палци⁠”, „⁠стисках ѝ палци⁠”. Zachowaj „⁠се⁠” w „⁠вземам се в ръце⁠”. „⁠Нямам глава за нещо⁠” oznacza bycie zajętym lub przeciążonym, bez braku inteligencji.

Елена се дърпа с ръце и крака, но накрая прие да води срещата.

Elena stawiała opór ze wszystkich sił, ale w końcu zgodziła się przewodniczyć spotkaniu.

Днес нямам глава за бюджета; може ли да го обсъдим утре?

Nie mam dziś głowy do budżetu; czy możemy omówić go jutro?

Idiomy: znaczenie należy do całego wyrażenia

Przykłady

Стискам ти палци, но няма да науча текста вместо теб.

Trzymam za Ciebie kciuki, ale tekstu nie nauczę się za Ciebie.

След неудачното начало се взех в ръце и продължих спокойно.

Po niepewnym początku zebrałem się w sobie i spokojnie kontynuowałem.

За този пропуск искам да поговорим на четири очи.

Chcę, żebyśmy omówili to pominięcie na osobności.

Защо гледаш през пръсти на повтарящите се грешки?

Dlaczego przymykasz oczy na powtarzające się błędy?

Името ѝ е на върха на езика ми, но не мога да си го спомня.

Jej imię mam na końcu języka, ale nie pamiętam go.

Не му имам зъб; просто не съм съгласна с предложението.

Nie mam do niego pretensji; po prostu nie zgadzam się z propozycją.

Когато чух за новата зала, наострих уши.

Kiedy usłyszałem o nowej sali, nadstawiłem uszu.

С ръка на сърцето: благодаря ти от сърце, но този път ще откажа.

Szczerze mówiąc: dziękuję z całego serca, ale tym razem odmówię.

Rozpocznij lekcję