Bulgarca Öğren

B1 · Ünite 5

Diyorlar ki…

Sadece başkalarından duyduğun haberleri aktaracaksın: “⁠бил⁠”, “⁠щял да⁠”.

Derse başla

Yeni kelimeler

чуя

duymak

“⁠Чух, че…⁠” (… olduğunu duydum) — aktarılan haberler için tipik bir başlangıç.

бил

imiş

“⁠Тя е болна.⁠” → “⁠Тя била болна.⁠” = hastaymış (öyle diyorlar).

щял да

-acakmış

Aktarılan gelecek: “⁠Ще вали.⁠” → “⁠Щяло да вали.⁠”

уж

güya

Şüphe bildirir: “⁠Уж бил болен…⁠” — ama inanmıyorum.

свидетел

tanık

по думите на

… dediğine göre

Zamirle de: “⁠по думите ѝ⁠” (onun dediğine göre).

произшествие

olay

пострадам

yaralanmak

Tipik bir haber: “⁠Никой не пострадал.⁠” — kimse yaralanmadı.

стачка

grev

отменя

iptal etmek

“⁠Концертът е отменен.⁠” = konser kapalı.

спечеля

kazanmak

изглежда, че

görünüşe göre

явно

belli ki

Не мога да повярвам!

İnanamıyorum!

новина

haber

“⁠Новините⁠” televizyon ya da radyodaki haber bülteni anlamına da gelir.

пожарпожарpozhar

yangın

катастрофаkatastrofa

kaza

Haberleri duydun mu?

Bayan İvanova, bir komşu

Добро утро! Защо няма никакви автобуси днес?

Günaydın! Bugün neden hiç otobüs yok?

Добро утро, госпожо Иванова! Прочетох, че имало стачка.

Günaydın, Bayan İvanova! Grev varmış diye okudum.

Bayan İvanova, bir komşu

Стачка ли? До кога?

Grev mi? Ne zamana kadar?

Според новините щяла да продължи до петък.

Haberlere göre cumaya kadar sürecekmiş.

Bayan İvanova, bir komşu

Леле! А чухте ли за пожара на Витоша?

Aman! Peki Vitoşa'daki yangını duydunuz mu?

Да, но за щастие никой не пострадал.

Evet ama neyse ki kimse yaralanmamış.

Bayan İvanova, bir komşu

Слава богу. А има ли и нещо хубаво в новините?

Çok şükür. Haberlerde güzel bir şey de var mı?

Има! Един пенсионер от Русе спечелил награда за най-хубава градина.

Var! Ruseli bir emekli en güzel bahçe ödülünü kazanmış.

Bayan İvanova, bir komşu

Не мога да повярвам! Браво на него!

İnanamıyorum! Aferin ona!

Dil bilgisi

Kendi gözünle görmediğin bir şeyi aktarırken “⁠е⁠” olmadan -л biçimini kullan (Türkçedeki -mış gibi): “⁠Той спечели⁠” → “⁠Той спечелил⁠”. “⁠Е⁠”, “⁠бил / била / било / били⁠” olur, “⁠ще⁠” ise “⁠щял да⁠” olur: “⁠Ще вали⁠” → “⁠Щяло да вали⁠”.

Чух, че Иван спечелил състезанието по шах.

İvan satranç turnuvasını kazanmış diye duydum.

Утре щяло да има стачка на градския транспорт.

Yarın toplu taşıma grevi olacakmış.

Aktarma kipi: “⁠almış⁠”

Dimitar'ın haberleri

Всяка вечер Димитър чете новините в интернет и после ги разказва на жена си Елена. Тя няма време да ги чете сама, затова слуша с интерес. Ето какво ѝ разказа вчера: „В Пловдив имало голям пожар в един склад. Според свидетелите пожарът започнал около полунощ и пожарникарите го гасили шест часа. За щастие, никой не пострадал. В София утре щяло да има стачка на градския транспорт. Шофьорите искали по-високи заплати. Стачката щяла да продължи до петък. Метрото обаче щяло да работи нормално. В Бургас пък концертът на плажа бил отменен заради силния вятър. Организаторите обещали да го направят следващата събота. И една хубава новина: жена от Варна спечелила първа награда от пет хиляди евро в конкурс за детски приказки. По думите ѝ, написала приказката съвсем случайно, докато чакала на опашка в магазина. С парите щяла да заведе внуците си на море.“ Елена се засмя: „Уж не вярваш на конкурси, а явно вече мечтаеш!“ „Няма ли да напишем и ние една приказка?“ — попита Димитър с усмивка.

Dimitar her akşam haberleri internetten okur, sonra da karısı Elena'ya anlatır. Elena'nın kendisi okumaya vakti yoktur, bu yüzden ilgiyle dinler. İşte dün ona anlattıkları: “⁠Plovdiv'de bir depoda büyük bir yangın çıkmış. Tanıkların dediğine göre yangın gece yarısı civarında başlamış ve itfaiyeciler altı saat boyunca söndürmeye çalışmış. Neyse ki kimse yaralanmamış. Sofya'da yarın toplu taşıma grevi olacakmış. Şoförler daha yüksek maaş istiyormuş. Grev güya cumaya kadar sürecekmiş. Metro ise normal çalışacakmış. Burgaz'da da sahildeki konser şiddetli rüzgâr yüzünden iptal edilmiş. Organizatörler konseri gelecek cumartesi yapacaklarına söz vermiş. Bir de güzel haber: Varnalı bir kadın bir çocuk masalı yarışmasında birincilik ödülünü — beş bin avro — kazanmış. Onun dediğine göre masalı bir dükkânda sırada beklerken tamamen tesadüfen yazmış. Parayla torunlarını denize götürecekmiş.⁠” Elena güldü: “⁠Sözde yarışmalara inanmıyorsun ama belli ki şimdiden hayal kuruyorsun!⁠” “⁠Eee, biz de bir masal yazalım mı?⁠” diye sordu Dimitar gülümseyerek.

Örnekler

Казват, че новият шеф бил много строг.

Yeni patron çok sertmiş.

Според прогнозата утре щяло да е много горещо.

Hava tahminine göre yarın çok sıcak olacakmış.

Уж бил болен, а вчера го видях на мача.

Güya hastaymış ama dün onu maçta gördüm.

По думите на свидетелите пожарът започнал рано сутринта.

Tanıkların dediğine göre yangın sabah erkenden başlamış.

За щастие, при произшествието никой не пострадал.

Neyse ki olayda kimse yaralanmamış.

Концертът в събота бил отменен заради лошото време.

Cumartesi konseri kötü hava yüzünden iptal edilmiş.

Изглежда, че влаковете днес закъсняват.

Görünüşe göre bugün trenler rötarlı.

Явно никой не знае какво се е случило.

Anlaşılan kimse ne olduğunu bilmiyor.

Не мога да повярвам! Съседите ни се местели в Канада.

İnanamıyorum! Komşularımız Kanada'ya taşınıyormuş.

Мария вече имала две деца и живеела във Варна.

Mariya'nın artık iki çocuğu varmış ve Varna'da yaşıyormuş.

Derse başla