B1 · Ünite 5
Bir varmış, bir yokmuş…
Kısa bir Bulgar halk masalını kendi sözlerinle anlatacaksın — Kurnaz Petar (Hitar Petar) hakkında.
Yeni kelimeler
masal
“Народна приказка”
— yazarı bilinmeyen halk masalı.
Bir varmış, bir yokmuş…
Masallar böyle başlar — daha ilk sözden aktarma kipinde.
kurnaz
“Хитър Петър”
— zenginleri ve açgözlüleri alt eden bir halk kahramanı.
kandırmak
богатzengin
yoksul
açgözlü
zengin adam
Dikkat: -я ile biter ama erildir — “алчният чорбаджия”
.
селянинköylü
гърнеtoprak çömlek
царçar
bilge
saçma
inanmak
ders
köy
“На село”
= köye/köye, kırsala.
Uyku masalı
Kalina, arkadaşlarının kızı (6)
Ще ми разкажеш ли приказка? Но българска!
Bana bir masal anlatır mısın? Bulgar masalı olsun!
Добре. Имало едно време един много хитър човек — Хитър Петър.
Tamam. Bir varmış, bir yokmuş, çok kurnaz bir adam varmış — Kurnaz Petar.
Kalina, arkadaşlarının kızı (6)
Знам го! И какво направи този път?
Onu tanıyorum! Bu sefer ne yapmış?
Измамил един алчен чорбаджия. Продал му гърне, което уж вари само.
Açgözlü bir zengini kandırmış. Ona güya kendi kendine pişiren bir çömlek satmış.
Kalina, arkadaşlarının kızı (6)
Как така само? Без огън ли?
Nasıl kendi kendine? Ateşsiz mi?
Да! Чорбаджията повярвал и дал цяла торба жълтици за него.
Evet! Zengin inanmış ve onun için bir torba dolusu altın vermiş.
Kalina, arkadaşlarının kızı (6)
Ха-ха! А после?
Ha ha! Sonra?
После вкъщи гърнето си стояло студено и чорбаджията много се ядосал.
Sonra evde çömlek soğuk kalmış, zengin de çok kızmış.
Kalina, arkadaşlarının kızı (6)
Така му се пада, щом е алчен! Разкажи още една!
Açgözlülüğünün cezası! Bir tane daha anlat!
Dil bilgisi
Halk masalları aktarma kipiyle anlatılır — olaylara kimse tanık olmamıştır. “Имало едно време…”
(Bir varmış, bir yokmuş…) ile başlar ve ondan sonraki her eylem -л biçimindedir (Türkçedeki -mış gibi): “Петър продал гърнето”
, “чорбаджията се ядосал”
.
Имало едно време един беден селянин и тримата му синове.
Bir varmış, bir yokmuş, yoksul bir köylü ile üç oğlu varmış.
Глупавият чорбаджия повярвал на Петър и купил гърнето.
Aptal zengin Petar'a inandı ve çömleği satın aldı.
Kurnaz Petar ve sihirli çömlek
Имало едно време в едно село един беден, но много хитър човек — Хитър Петър. В същото село живеел и един богат чорбаджия. Той бил толкова алчен, че никога не давал нищо на бедните. Един ден Петър си готвел боб на огън в полето. Когато видял, че чорбаджията идва, бързо свалил гърнето от огъня и го сложил на земята. Бобът продължавал да ври, а Петър весело го бъркал с лъжица. — Какво е това чудо? — попитал чорбаджията. — Това е вълшебно гърне — отговорил Петър. — Вари само, без огън! Чорбаджията веднага пожелал да купи гърнето. Петър отначало не искал да го продава, но накрая го продал за цяла торба жълтици. Чорбаджията занесъл гърнето вкъщи, сипал вода и боб и седнал да чака. Чакал час, чакал два — нищо. Гърнето си стояло студено. Ядосан, чорбаджията отишъл при Петър: — Ти ме измами! — Не съм — отговорил спокойно Петър. — Сигурно не знаеш как да го ползваш. Така бедният Петър наказал алчния чорбаджия. Поуката е ясна: алчният човек лесно повярва на всяка лъжа.
Bir varmış, bir yokmuş, bir köyde yoksul ama çok kurnaz bir adam yaşarmış — Kurnaz Petar. Aynı köyde zengin bir çorbacı da yaşarmış. O kadar açgözlüymüş ki yoksullara hiçbir şey vermezmiş. Bir gün Petar tarlada ateşin üstünde kendine fasulye pişiriyormuş. Çorbacının geldiğini görünce çömleği hemen ateşten alıp yere koymuş. Fasulye kaynamaya devam ediyormuş, Petar da neşeyle kaşıkla karıştırıyormuş. “Bu ne mucize?” diye sormuş çorbacı. “Bu sihirli bir çömlek,” diye cevap vermiş Petar. “Ateşsiz, kendi kendine pişiriyor!” Çorbacı hemen çömleği satın almak istemiş. Petar başta satmak istememiş ama sonunda bir torba dolusu altına satmış. Çorbacı çömleği eve götürmüş, içine su ve fasulye koymuş, oturup beklemeye başlamış. Bir saat beklemiş, iki saat beklemiş — hiçbir şey. Çömlek öylece soğuk kalmış. Öfkelenen çorbacı Petar'a gitmiş: “Beni kandırdın!” “Kandırmadım,” diye sakin sakin cevap vermiş Petar. “Herhalde sen kullanmayı bilmiyorsun.” Yoksul Petar açgözlü çorbacıyı böyle cezalandırmış. Kıssadan hisse açık: açgözlü insan her yalana kolayca inanır.
Örnekler
Хитър Петър бил много хитър и никой не можел да го измами.
Kurnaz Petar çok kurnazdı ve kimse onu kandıramazdı.
Богатият чорбаджия бил алчен и никога не давал нищо на бедните.
Zengin açgözlüydü ve yoksullara asla bir şey vermezdi.
Царят имал една много красива дъщеря.
Kralın çok güzel bir kızı varmış.
Мъдрият старец казал на царя да не бърза.
Bilge yaşlı adam krala acele etmemesini söyledi.
Коя е поуката от тази приказка?
Bu masalın kıssadan hissesi ne?
Когато бяхме малки, баба ни четеше приказки всяка вечер.
Biz küçükken büyükannem her akşam bize masal okurdu.
Петър измамил чорбаджията и получил цяла торба жълтици.
Petar zengini kandırdı ve bir torba dolusu altın aldı.
Хитър Петър е герой от много български народни приказки.
Kurnaz Petar birçok Bulgar halk masalının kahramanıdır.
Никой не вярвал, че гърне може да вари без огън.
Kimse bir çömleğin ateşsiz pişirebileceğine inanmıyordu.
Накрая бедните станали богати, а алчният чорбаджия останал без пари.
Sonunda yoksullar zengin oldu, açgözlü zengin de parasız kaldı.
Bağımsız uygulama
Kendi örneklerinizi kullanarak “Hikaye Anlatımı” hakkında kısa bir metin yazın. Yüksek sesle okuyun ve modelle karşılaştırın.
- Bu ünitedeki kelimeleri kullandım.
- Fikirlerimi tam cümlelerle ifade ettim.
- Cevabımı modelle karşılaştırdım ve anlaşılmayan kısımları düzelttim.
Имало едно време един беден селянин и тримата му синове.
Bir varmış, bir yokmuş, yoksul bir köylü ile üç oğlu varmış.
Хитър Петър бил много хитър и никой не можел да го измами.
Kurnaz Petar çok kurnazdı ve kimse onu kandıramazdı.
Богатият чорбаджия бил алчен и никога не давал нищо на бедните.
Zengin açgözlüydü ve yoksullara asla bir şey vermezdi.