Bulgarca Öğren

B1 · Ünite 6

Günlük deyimler

En yaygın günlük deyimleri anlayacak ve kullanacaksın.

Derse başla

Yeni kelimeler

няма лесно

zor iş

İç çekerek ya da espriyle söylenir: zor ama idare edeceğiz.

ни лук ял, ни лук мирисал

hiçbir şeyden haberi yokmuş gibi

Kelimesi kelimesine “⁠ne soğan yemiş ne soğan koklamış⁠”. Genellikle “⁠правя се, че…⁠” (… gibi davranmak) ile.

продавам краставици на краставичар

tereciye tere satmak

Kelimesi kelimesine: salatalık satıcısına salatalık satmak.

правя от мухата слон

pireyi deve yapmak

не ми е до…

… hâlim yok

“⁠Не ми е до смях⁠” — gülecek hâlim yok, başka dertlerim var.

дума да няма

hem de nasıl!

Güçlü bir “⁠evet⁠”. Dikkat: “⁠И дума да не става⁠” güçlü bir “⁠hayır⁠”dır!

и дума да не става

asla!

нямам представа

hiçbir fikrim yok

като гръм от ясно небе

damdan düşer gibi

хващам се за главата

dövünmek

вдигам ръце (от)

pes etmek

Dikkat: Bulgarlar pes ederken ellerini “⁠kaldırır⁠”. Geçmiş: “⁠вдигнах ръце⁠”.

лека-полека

yavaş yavaş

все ми е едно

fark etmez

Kayıtsız gibi duyulabilir — ses tonuna dikkat et.

правя се на ударен

aptala yatmak

Kimse seni suçlayamasın diye anlamazdan gelirsin.

говоря на вятъра

duvara konuşmak

Ofiste zor bir gün

Georgi, iş arkadaşı

Леле, какъв ден! Шефът ме вика три пъти в кабинета си.

Of, ne gündü ama! Patron beni üç kez odasına çağırdı.

Няма лесно. Какво искаше?

Zor iş. Ne istiyordu?

Georgi, iş arkadaşı

Проектът закъснява, а той мисли, че аз съм виновен.

Proje gecikiyor ve bunun benim suçum olduğunu düşünüyor.

Georgi, iş arkadaşı

А Петър, който трябваше да напише доклада, се прави, че ни лук ял, ни лук мирисал.

Raporu yazması gereken Petar da hiçbir şeyden haberi yokmuş gibi davranıyor.

Типично. Говори ли с шефа за това?

Tipik. Bunu patronla konuştun mu?

Georgi, iş arkadaşı

Опитах, но все едно говоря на вятъра. Вече вдигам ръце.

Denedim ama duvara konuşmak gibi. Pes ediyorum.

Хайде, не вдигай ръце! Утре ще говорим с него заедно.

Hadi ama, pes etme! Yarın onunla birlikte konuşuruz.

Georgi, iş arkadaşı

Мерси. Сега наистина не ми е до работа. Да пием по едно кафе?

Sağ ol. Şu an gerçekten iş yapacak hâlim yok. Bir kahve içelim mi?

Дума да няма! Аз черпя.

Hem de nasıl! Benden.

Georgi, iş arkadaşı

Ти си злато!

Sen bir tanesin!

Deyim defteri

Казвам се Оксана и съм от Киев. Когато започнах работа в софийски офис, мислех, че говоря добре български. Граматиката знаех, думите — също. Но колегите ми говореха с изрази, които не бях чувала. Първия ден шефът каза „Няма лесно!“ и въздъхна. Аз се чудех какво точно не е лесно. После колегата ми Георги счупи една чаша в кухнята и се направи, че ни лук ял, ни лук мирисал. Всички се смяха, а аз не разбрах защо. Реших да си водя тетрадка. Всеки ден записвах по един нов израз. Когато някой се ядосваше за малка грешка, другите му казваха: „Не прави от мухата слон!“ Когато попитах дали мога да работя от вкъщи всеки ден, шефът отговори: „И дума да не става!“ Това поне разбрах веднага. Лека-полека тетрадката се напълни. Днес вече сама казвам „Нямам представа“ вместо „Не знам“ и колегите се усмихват. Миналата седмица Георги реши да ми обясни как се прави баница. Аз я правя от десет години! Отговорих му: „Продаваш краставици на краставичар.“ Той се засмя и каза: „Дума да няма — вече си истинска българка!“

Adım Oksana, Kiev'denim. Sofya'da bir ofiste çalışmaya başladığımda iyi Bulgarca konuştuğumu sanıyordum. Dilbilgisini de kelimeleri de biliyordum. Ama iş arkadaşlarım hiç duymadığım deyimlerle konuşuyordu. İlk gün patron “⁠Zor iş!⁠” deyip iç çekti. Tam olarak neyin zor olduğunu merak ettim. Sonra iş arkadaşım Georgi mutfakta bir bardak kırdı ve hiçbir şeyden haberi yokmuş gibi davrandı. Herkes güldü, ben ise nedenini anlamadım. Bir defter tutmaya karar verdim. Her gün yeni bir deyim yazdım. Biri küçük bir hata yüzünden kızınca diğerleri ona “⁠Pireyi deve yapma!⁠” dedi. Her gün evden çalışıp çalışamayacağımı sorduğumda patron “⁠Asla olmaz!⁠” diye cevap verdi. Bunu en azından hemen anladım. Yavaş yavaş defter doldu. Bugün “⁠Bilmiyorum⁠” yerine kendim de “⁠Hiçbir fikrim yok⁠” diyorum ve iş arkadaşlarım gülümsüyor. Geçen hafta Georgi bana banitsanın nasıl yapıldığını anlatmaya kalktı. Ben on yıldır banitsa yapıyorum! Ona dedim ki: “⁠Tereciye tere satıyorsun.⁠” Güldü ve dedi ki: “⁠Hem de nasıl — artık gerçek bir Bulgarsın!⁠”

Örnekler

Няма лесно — и тази събота съм на работа.

Ne yapalım — bu cumartesi de çalışıyorum.

Той счупи чашата, а сега се прави, че ни лук ял, ни лук мирисал.

Bardağı kırdı, şimdi de hiçbir şeyden haberi yokmuş gibi davranıyor.

Да учиш баба ми как се прави баница? Все едно да продаваш краставици на краставичар!

Büyükanneme banitsa yapmayı mı öğreteceksin? Tereciye tere satmak gibi!

Не прави от мухата слон, закъснях само с пет минути.

Pireyi deve yapma, sadece beş dakika geç kaldım.

Извинявай, но сега не ми е до разходки.

Kusura bakma ama şu an yürüyüşe çıkacak hâlim yok.

— Ще дойдеш ли на рождения ми ден? — Дума да няма!

— Doğum günü partime gelecek misin? — Hem de nasıl!

Да ти дам колата си? И дума да не става!

Sana arabamı mı vereyim? Asla olmaz!

Нямам представа къде са ми ключовете.

Anahtarlarımın nerede olduğuna dair hiçbir fikrim yok.

Новината за сватбата им дойде като гръм от ясно небе.

Evlenme haberleri hiç beklenmedik bir anda geldi.

Хванах се за главата, когато видях сметката.

Hesabı görünce dövündüm.

Вдигнах ръце от него — никога не слуша.

Ondan elimi eteğimi çektim — hiç dinlemiyor.

Лека-полека свикнах с живота в София.

Yavaş yavaş Sofya'daki hayata alıştım.

Kültür notu

Aynen öyle!

Tamamen katıldığında “⁠Точно така!⁠” (aynen öyle!) ya da “⁠Така е⁠” (doğru) de.

Derse başla