B1 · Ünite 8
Bir süreci anlatmak
Bir süreci adım adım anlatacaksın — yoğurttan yağmura kadar.
Yeni kelimeler
süreç
aşama
adım
“Стъпка по стъпка”
= adım adım.
… sonucunda
yüzünden
“Поради”
+ isim; “защото”
+ yan cümle.
dolayısıyla
bu şekilde
dönüşmek
Ardından “в” gelir: “Водата се превръща в лед.”
(Su buza dönüşür.)
ısıtmak
soğutmak
бактерияbakteri
karıştırmak
buharlaşmak
температураsıcaklık
maya
Evde maya olarak bir kaşık eski yoğurt kullanılır.
yoğurt
Kelimesi kelimesine “ekşi süt” — ünlü Bulgar yoğurdu.
birincisi
Sebepleri sıralamak için: “Първо… Второ… И трето…”
bundan sonra
sonunda
Ninemin tarifi
Vera nine
Ела да ти покажа как се прави кисело мляко. Първо загряваме млякото.
Gel, sana yoğurdun nasıl yapıldığını göstereyim. Önce sütü ısıtıyoruz.
До кипене ли го загряваш?
Kaynayana kadar ısıtıyor musun?
Vera nine
Да, докато започне да ври. После го оставяме да се охлади.
Evet, kaynamaya başlayana kadar. Sonra soğumaya bırakıyoruz.
Докъде трябва да се охлади?
Ne kadar soğuması gerekiyor?
Vera nine
Около 45 градуса — провери с термометър. Ако млякото е твърде горещо, бактериите може да загинат.
Yaklaşık 45 derece; termometreyle kontrol et. Süt çok sıcaksa bakteriler ölebilir.
Ясно. А после смесваш подквасата с млякото?
Anladım. Sonra mayayı sütle mi karıştırıyorsun?
Vera nine
Точно така. Една лъжица старо кисело мляко стига. После завиваме бурканите с одеяло.
Aynen. Bir kaşık eski yoğurt yeter. Sonra kavanozları bir battaniyeye sarıyoruz.
И колко време трябва да стоят така?
Peki ne kadar öyle kalmaları gerekiyor?
Vera nine
Четири-пет часа. По този начин става гъсто и вкусно, като на село.
Dört beş saat. Böylece köydeki gibi koyu ve lezzetli oluyor.
Dil bilgisi
Bir süreci anlatırken “се”
+ fiil kullan: “Млякото се загрява”
(Süt ısıtılır), “После се охлажда”
(Sonra soğutulur). Kimin yaptığı önemli değil — önemli olan adımlar. Adımları “първо”
, “след това”
, “накрая”
ile bağla.
Първо млякото се загрява до кипене.
Önce süt kaynayana kadar ısıtılır.
След това се охлажда до около 45 градуса.
Sonra yaklaşık 45 dereceye kadar soğutulur.
“се”ve
“си”li fiiller
Bir yağmur damlasının yolculuğu
Водата на Земята непрекъснато се движи. Този процес се нарича кръговрат на водата и може да се опише в няколко етапа. Първо слънцето загрява моретата, езерата и реките. Поради високата температура част от водата се изпарява и се превръща в пара. Същото става и с водата в почвата и в растенията. След това топлият въздух се издига нагоре. Високо в небето е много по-студено, следователно парата се охлажда и се превръща в малки капки. Така се образуват облаците. Когато капките станат твърде тежки, те падат обратно на земята като дъжд или сняг. Водата от дъждовете се събира в реките и отново стига до морето. Снегът в планините се топи през пролетта и напълва езерата. По този начин една и съща вода пътува по планетата милиони години. Чашата вода, която пиете днес, може да е била част от облак над Рила или от море на друг континент. В резултат на климатичните промени този процес се ускорява: по-топлият въздух може да съдържа повече влага, а дъждовете могат да станат по-силни.
Dünyadaki su sürekli hareket halindedir. Bu sürece su döngüsü denir ve birkaç aşamada tanımlanabilir. Güneş önce denizleri, gölleri ve nehirleri ısıtır. Yüksek sıcaklıktan dolayı suyun bir kısmı buharlaşarak buhara dönüşür. Aynı şey topraktaki ve bitkilerdeki su için de geçerlidir. Daha sonra sıcak hava yükselir. Gökyüzünün yükseklerinde hava çok daha soğuk olduğundan buhar soğur ve küçük damlacıklara dönüşür. Bulutlar bu şekilde oluşur. Damlacıklar çok ağırlaştığında yağmur veya kar olarak yere geri düşer. Yağmur suları nehirlerde toplanıp tekrar denize ulaşıyor. İlkbaharda dağlardaki karlar eriyerek gölleri doldurur. Bu şekilde milyonlarca yıl boyunca aynı su gezegenin etrafında dolaşır. Bugün içtiğiniz bir bardak su, Rila üzerindeki bir bulutun ya da başka bir kıtadaki bir denizin parçası olabilir. İklim değişikliğinin bir sonucu olarak bu süreç hızlanıyor: Daha sıcak hava daha fazla nem tutabiliyor ve yağışlar daha ağır olabiliyor.
Örnekler
Поради високата температура водата се изпарява по-бързо.
Yüksek sıcaklık nedeniyle su daha hızlı buharlaşır.
В резултат на този процес млякото се превръща в кисело мляко.
Bu süreç sonucunda süt yoğurda dönüşür.
Бактериите работят най-добре при температура около 40 градуса.
Bakteriler en iyi 40 derece civarında çalışır.
Смесете топлото мляко с една лъжица подкваса.
Ilık sütü bir kaşık mayayla karıştırın.
Процесът има три етапа, но вторият е най-важен.
Sürecin üç aşaması var ama en önemlisi ikincisi.
Слънцето загрява морето, водата се изпарява и се образуват облаци.
Güneş denizi ısıtır, su buharlaşır ve bulutlar oluşur.
Не спазихме температурата, следователно млякото не стана.
Doğru sıcaklığı koruyamadık, bu yüzden yoğurt tutmadı.
Можеш ли да ми обясниш процеса стъпка по стъпка?
Süreci bana adım adım anlatabilir misin?
По този начин киселото мляко се запазва по-дълго.
Bu şekilde yoğurt daha uzun dayanır.
Ако млякото не се охлади достатъчно, бактериите ще загинат.
Süt yeterince soğumazsa bakteriler ölür.
Bağımsız uygulama
Kendi örneklerinizi kullanarak “Bilim ve eğitim” hakkında kısa bir metin yazın. Yüksek sesle okuyun ve modelle karşılaştırın.
- Bu ünitedeki kelimeleri kullandım.
- Fikirlerimi tam cümlelerle ifade ettim.
- Cevabımı modelle karşılaştırdım ve anlaşılmayan kısımları düzelttim.
Първо млякото се загрява до кипене.
Önce süt kaynayana kadar ısıtılır.
След това се охлажда до около 45 градуса.
Sonra yaklaşık 45 dereceye kadar soğutulur.
Поради високата температура водата се изпарява по-бързо.
Yüksek sıcaklık nedeniyle su daha hızlı buharlaşır.