B1 · Ünite 10
Koruma alanları: Rila ve Pirin
Koruma alanlarından, nadir türlerden ve dağ kurallarından bahsedecek, efsaneleri “бил”
ile anlatacaksın.
Yeni kelimeler
nesli tehlikede
tür
“Вид”
aynı zamanda “çeşit, tür” demektir.
flora
fauna
edelvays
Balkan çamı
Dağlarda yetişen bir çam türü.
yamaç
kaçak avcı
ekosistem
eşsiz
yaşamak
miras
buzul
забранаyasak
национален паркmilli park
резерватdoğa koruma alanı
връхzirve
хижаdağ evi
Basit yataklar, ortak odalar, sıcak çorba. Yazın önceden ara.
patika
мечкаmechkaayı
Dağ evinde
Milli park bekçisi
Добро утро! Къде сте се запътили?
Günaydın! Nereye gidiyorsunuz?
Към Седемте рилски езера. Кой е най-добрият маршрут?
Yedi Rila Gölleri'ne. En iyi rota hangisi?
Milli park bekçisi
Следвайте жълтата маркировка. И моля, не излизайте от пътеката — това е защитена територия.
Sarı işaretleri takip edin. Ve lütfen patikadan çıkmayın — burası koruma altındaki bir alan.
Разбира се. Има ли къде да напълним вода?
Tabii. Su doldurabileceğimiz bir yer var mı?
Milli park bekçisi
При хижата има чешма. И внимавайте — миналата седмица в района видяха мечка.
Dağ evinin yanında bir çeşme var. Bir de dikkatli olun — geçen hafta bölgede bir ayı görüldü.
Какво да правим, ако я срещнем?
Onunla karşılaşırsak ne yapmalıyız?
Milli park bekçisi
Запазете спокойствие, не бягайте и бавно се отдалечете. Обикновено мечките избягват хората.
Sakin olun, koşmayın ve yavaşça uzaklaşın. Ayılar genellikle insanlardan kaçar.
Благодаря за съветите! Ще внимаваме.
Tavsiyeler için teşekkürler! Dikkatli olacağız.
Milli park bekçisi
Приятен път и не оставяйте боклук след себе си!
İyi yürüyüşler, arkanızda çöp bırakmayın!
Dil bilgisi
Efsaneler ve tanık olmadığın şeyler “бил/била/било/били”
ile anlatılır: “Разказват, че мурата била на хиляда години.”
(…çamın bin yaşındaymış). Bu şunu belirtir: “İnsanlar öyle diyor.”
Разказват, че Байкушевата мура била на повече от хиляда години.
Baykuşev çamının bin yaşından büyük olduğu söyleniyor.
İki dağ, tek miras
Рила и Пирин са две от най-красивите планини в България и в двете има национални паркове. В Рила се намира Мусала — най-високият връх на Балканите, висок 2925 метра. Планината е известна и с ледниковите си езера, от които най-популярни са Седемте рилски езера. Всяко лято хиляди туристи ги посещават. Националният парк „Пирин“ е обект на световното наследство на ЮНЕСКО. Над Банско расте Байкушевата мура — дърво, което според специалистите е на около 1300 години. Разказват, че го открил лесничей на име Константин Байкушев и оттогава дървото носи неговото име. В двете планини живеят мечки, вълци и диви кози, а по склоновете растат редки растения като еделвайса. Много от видовете са застрашени, затова правилата в парковете са строги. Посетителите трябва да се движат само по обозначените пътеки и да пазят растенията. За огън и палатки има разрешени места — проверете правилата на парка. Най-големите заплахи за природата са пожарите, незаконното строителство и бракониерите. Затова служителите на парковете и много доброволци работят заедно, за да опазят тези уникални екосистеми за следващите поколения.
Rila ve Pirin, Bulgaristan'ın en güzel dağlarından ikisidir ve her birinin bir milli parkı vardır. Rila, Balkanlar'ın en yüksek zirvesi olan 2.925 metre yüksekliğindeki Musala'ya ev sahipliği yapmaktadır. Dağ aynı zamanda buzul gölleriyle de ünlüdür; en popüler olanı Yedi Rila Gölü'dür. Her yaz binlerce turist onları ziyaret ediyor. Pirin Milli Parkı, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer almaktadır. Bansko'nun yukarısında, uzmanların yaklaşık 1.300 yaşında olduğuna inandığı Baykuşev çamı yetişiyor. Konstantin Baykushev adında bir ormancı tarafından keşfedildiğini ve ağacın o zamandan beri onun adını taşıdığını söylüyorlar. Her iki dağda da ayılar, kurtlar ve güderi yaşarken, yamaçlarda edelweiss gibi nadir bitkiler yetişiyor. Türlerin çoğu tehlike altında olduğundan parklardaki kurallar katıdır. Ziyaretçiler işaretli yolları takip etmeli ve bitkileri korumalıdır. Yangın çıkarmak ve kamp yapmak için belirlenmiş yerler var; park kurallarını kontrol edin. Doğaya yönelik en büyük tehditler yangınlar, kaçak inşaatlar ve kaçak avcılardır. Bu nedenle park personeli ve birçok gönüllü, bu eşsiz ekosistemleri gelecek nesillere aktarmak için birlikte çalışıyor.
Örnekler
Националният парк „Пирин“ е обект на световното наследство на ЮНЕСКО.
Pirin Milli Parkı, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü'nün (ЮНЕСКО) Dünya Mirası Listesi'nde yer almaktadır.
В Рила има около двеста ледникови езера.
Rila'da yaklaşık iki yüz buzul gölü var.
Еделвайсът е защитен вид — забранено е да се къса.
Edelvays koruma altındaki bir tür — koparmak yasak.
Мечките обитават старите гори в планината.
Dağın yaşlı ormanlarında ayılar yaşıyor.
Бракониерите са сериозна заплаха за дивите животни.
Kaçak avcılar yabani hayvanlar için ciddi bir tehdit.
Флората и фауната на Пирин са уникални.
Pirin'in florası ve faunası eşsizdir.
В резерватите е забранено да палите огън и да берете цветя.
Doğa koruma alanlarında ateş yakmak ve çiçek toplamak yasaktır.
Застрашените видове се нуждаят от специална защита.
Nesli tehlikedeki türlerin özel korumaya ihtiyacı var.
По северните склонове снегът остава до юни.
Kuzey yamaçlarında kar hazirana kadar kalıyor.
Всяка промяна в екосистемата засяга и хората.
Ekosistemdeki her değişiklik insanları da etkiler.
В парка се ходи само по обозначените пътеки.
Parkta sadece işaretli patikalarda yürünür.