C2 · Ünite 4
Bir kanun metninin okunması
Kurgusal bir hukuk metnindeki koşulları, istisnaları ve çapraz referansları takip et.
Yeni kelimeler
fıkra
hüküm / düzenleme
çapraz referans
istisna
uygulama kapsamı
yürürlüğe girme
… şartıyla
meğer ki
aksi belirtilmedikçe
uyarınca / gereğince
anlamı dahilinde
uyarınca
… bulunması hâlinde
gerekli ayarlamalar yapılarak uygulama
eksiksiz sıralama
kümülatif koşullar
alternatif önkoşullar
yürürlüğe girmeden önceki süre
geçici nitelik
geriye dönük etki
Dil bilgisi
İlk önce ana kuralı bulun. Değiştirdikleri kısma koşullar ve istisnalar ekleyin. “Ve” koşulları birleştirir; “veya” alternatifler sunar. Çapraz referans açık bir istisnayı iptal etmez.
Разпоредбата се прилага само за временните изложби.
Bu hüküm yalnızca geçici sergiler için geçerlidir.
Двете предпоставки трябва да са налице едновременно.
Her iki önkoşulun da aynı anda mevcut olması gerekir.
İstisna içindeki bir koşul
Учебен закон за споделените изложбени пространства. Текстът е изцяло измислен и служи за езиково упражнение. Номерата, сроковете и правилата не описват действащо право. При реален казус проверете актуалните правила при съответната институция. Член 1. Този закон урежда предоставянето на временни изложбени площи в обществени сгради. Той не се прилага за постоянни експозиции, както и за пространства, предоставени изцяло за учебни занятия. За целите на закона «организатор» е лицето, което подава искането и поема отговорност за прибирането на експонатите, независимо дали е техен собственик. Член 2. Алинея 1. Пространство се предоставя, при условие че в искането са посочени периодът и отговорното лице и е приложена схема на разположението. Алинея 2. Когато изложбата не включва предмети, а само прожекция, схема не се изисква, освен ако прожекцията предполага поставяне на допълнително оборудване в проходите. Алинея 3. Липсата на схема в случаите по ал. 2 не освобождава организатора от посочване на период и отговорно лице. Член 3. Директорът разглежда исканията по реда на постъпването им. Когато две искания са постъпили в един и същ ден и се отнасят до едно пространство, предимство има изложбата с безплатен вход. Това предимство не се прилага спрямо вече потвърдено искане. Отказът се мотивира с посочване на конкретното заето пространство и периода, за който то не е на разположение. Член 4. За използването се заплащат 3 евро на ден. Ученическите изложби са освободени от плащане, когато са част от учебна програма. Разпоредбата на член 2 се прилага съответно и към тях. Освобождаването от плащане не включва разходи за отпечатване на плакати и не поражда задължение за сградата да осигурява такива. Член 5. Законът влиза в сила на 1 септември. Постъпилите преди тази дата искания се разглеждат по досегашния ред. Вече дадените потвърждения запазват действието си. Промяна на датите след 1 септември се счита за ново искане само относно променения период. Когато четеш подобен текст, първата задача не е да преведеш всяка дума. Начертай границите му. «Временни» ограничава предмета, а изключенията в член 1 оставят две категории извън него. Определението на организатор не се изчерпва със собствеността върху предметите: решаващи са подаването и поетата отговорност. Следователно едно лице може да е организатор, без да притежава нито един експонат. В член 2 съюзът «и» свързва изисквания, които по правило се натрупват. Изключението премахва само схемата и само при описаната прожекция. Вметнатото «освен ако» връща изискването за схема, когато има оборудване в проходите. Не можеш да съкратиш това до «за прожекции не трябват документи». Така би премахнал две запазени изисквания и едно изключение от изключението. Член 3 също съчетава общ ред и ограничено предимство. Безплатният вход не осигурява предимство пред всяка друга изложба: нужни са съвпадение на деня на постъпване, едно и също пространство и липса на предходно потвърждение. Последното изречение изисква конкретни мотиви, а не обща фраза за заетост. Накрая раздели плащането от допускането до пространството. Ученическата изложба може да не плаща, но пак попада под условията на член 2. Съответното приложение запазва относимите изисквания; то не създава безусловно предимство. Член 5 пък разграничава датата на постъпване от датата на промяната. За точен преразказ са важни и двете, както и ограничаващото «само». Представи си ученическа прожекция без допълнително оборудване. Ако тя е част от учебна програма, организаторът не плаща и не прилага схема. Той обаче посочва период и отговорно лице. При добавяне на оборудване в прохода се връща само изискването за схема. Освобождаването от плащане остава, защото условието за него не е променено.
Paylaşılan sergi alanlarına ilişkin kurgusal öğrenme yasası. Metin tamamen kurgusaldır ve bir dil egzersizi görevi görmektedir. Madde numaraları, süre sınırlamaları ve kurallar geçerli kanunları açıklamaz. Gerçek bir durumda, ilgili kurumdaki mevcut kuralları inceleyin. Madde 1. Bu Kanun, kamu binalarında geçici sergi alanlarının sağlanmasını düzenlemektedir. Kalıcı sergiler veya tamamen eğitim amaçlı sağlanan alanlar için geçerli değildir. Yasanın amaçları doğrultusunda, “organizatör”, talebi sunan ve sahibi olup olmadığına bakılmaksızın sergilerin kaldırılmasının sorumluluğunu üstlenen kişidir. Madde 2. Paragraf 1. Talepte sürenin ve sorumlu kişinin belirtilmesi ve bir yerleşim şemasının eklenmesi koşuluyla yer verilir. Paragraf 2. Sergide nesneler yer almadığında, yalnızca bir projeksiyon yer aldığında, projeksiyon koridorlara ek ekipmanın yerleştirilmesini gerektirmediği sürece bir yerleşim şemasına gerek yoktur. Paragraf 3. Paragraf kapsamındaki durumlarda bir yerleşim şemasının bulunmaması. 2, organizatörü bir süre ve sorumlu kişi belirtmekten muaf tutmaz. Madde 3. Direktör, talepleri alınış sırasına göre inceler. Aynı gün içinde ve aynı mekâna ilişkin iki talep gelmesi durumunda, girişi ücretsiz olan sergiye öncelik verilecektir. Bu öncelik, önceden onaylanmış bir isteği geçersiz kılmaz. Reddetme nedenleri, işgal edilen belirli alanı ve bu alanın kullanılamadığı süreyi belirtmelidir. Madde 4. Kullanım için günlük 3 Euro ödenir. Okul-öğrenci sergileri müfredatın parçası olduklarında ücretten muaftır. Bunlara 2 nci madde hükmü uygulanır. Ücret feragatnamesi, poster basma maliyetini kapsamaz ve binaya bunları sağlama yükümlülüğü getirmez. Madde 5. Kanun 1 Eylül'de yürürlüğe girer. Bu tarihten önce alınan talepler bir önceki prosedür kapsamında değerlendirilir. Halihazırda verilen onaylar geçerliliğini korur. 1 Eylül'den sonra tarih değişikliği yapılması, yalnızca değiştirilen dönem için yeni bir talep olarak kabul edilir. Böyle bir metni okurken yapılacak ilk iş, her kelimeyi tercüme etmek değildir. Kapsamını tanımlayın. “Geçici” konuyu sınırlandırmakta ve 1. maddedeki istisnalar iki kategoriyi konunun dışında bırakmaktadır. Organizatörün tanımı eşyaların mülkiyeti ile bitmiyor; teslimiyet ve üstlenilen sorumluluk belirleyicidir. Bu nedenle, bir kişi tek bir sergiye sahip olmadan da organizatör olabilir. Madde 2'de, “ve” bağlacı kural olarak biriken gereksinimleri birbirine bağlar. Bu istisna yalnızca yerleşim düzenini ve yalnızca açıklanan projeksiyonu ortadan kaldırır. Eklenen “tabii ki” ifadesi, koridorlarda ekipman bulunduğunda düzen gereksinimini eski durumuna getirir. Bunu “gösterimler belge gerektirmez”e indirgeyemezsiniz. Böylece yürürlükte kalan iki gerekliliği ve istisnaya ilişkin bir istisnayı ortadan kaldıracaktır. Madde 3 ayrıca genel bir düzeni ve sınırlı bir avantajı birleştirir. Ücretsiz giriş, diğer sergilere göre öncelik vermez: talepler aynı gün ulaşmalı, aynı alanı ilgilendirmeli ve önceden onay alınmamalıdır. Son cümle, alanın işgal edildiğine dair genel bir ifade değil, belirli nedenler gerektirir. Son olarak, ödemeyi alanı kullanma izninden ayırın. Bir okul-öğrenci sergisi ödemeden muaf tutulabilir ancak yine de 2. Madde hükümleri kapsamına girer. Gerekli düzeltmeler yapılarak yapılan uygulama, ilgili şartları korur; koşulsuz bir avantaj yaratmaz. Madde 5, talebin geldiği tarih ile değiştirildiği tarih arasında ayrım yapmaktadır. Doğru bir yeniden anlatım için her ikisi de önemlidir ve “yalnızca” sınırlayıcıdır. Ek ekipmanı olmayan bir okul-öğrenci projeksiyonu hayal edin. Eğer müfredatın bir parçasıysa, organizatör hiçbir ücret ödemez ve yerleşim planı eklemez. Yine de bir süre ve sorumlu bir kişi belirtmeleri gerekiyor. Geçit yoluna ekipman eklemek yalnızca düzen gereksinimini eski durumuna getirir. Durumu değişmediği için ödeme muafiyeti devam ediyor.
Örnekler
Къде свършва условието и къде започва изключението?
Koşul nerede bitiyor ve istisna nerede başlıyor?
При условие че залата е свободна, се допуска втора среща.
Odanın boş olması şartıyla ikinci bir toplantıya izin verilir.
Не разширявайте приложното поле чрез неясна препратка.
Açık olmayan bir çapraz referans yoluyla uygulama kapsamını genişletmeyin.
Изброяването е изчерпателно, а не примерно.
Liste tüm durumları kapsar, yalnızca örnekler vermez.
Освен ако е посочено друго, приемът е безплатен.
Aksi belirtilmediği sürece giriş ücretsizdir.
Влизането в сила не съвпада непременно с публикуването.
Yürürlüğe girmesi mutlaka yayımlanmasıyla aynı zamana denk gelmeyebilir.
Думата «съответно» не означава механично копиране.
“съответно”
kelimesi mekanik kopyalama anlamına gelmez.
Този текст е измислен учебен пример, не действащ закон.
Bu metin, yürürlükteki bir yasa değil, kurgusal bir öğrenme örneğidir.